AIMER
“Veohavto eth adochem
Bekhol levav’ho
Ouvekhol nafche’ho
Ouvekhol meodeh’o”
Aimer de tout son coeur
C’est donner le bonheur
Aimer de tout son corps
C’est embrasser très fort
Aimer de toute son âme
C’est faire brûler la flamme
Que la foudre a fait naître
Dans les coeurs de deux êtres
Aimer de tout son coeur
C’est chasser toutes les peurs
Aimer de tout son corps
C’est affronter la mort
Et quand tout se déchaine
Se brisent toutes les chaînes
Il faut pour fuir le drame
Aimer de toute son âme
Aimer de tout son coeur
C’est répondre à toute heure
Aimer de tout son corps
C’est caresser tres fort
Et quand dans la tourmente
La peine est peu clémente
Il reste au fond du coeur
L’amour de son âme soeur
W.Lip
2/11/’92
De bijbel maakt een onderscheid tussen drie vormen van liefde in tegenstelling tot het Nederlands dat slechts twee vormen kent. In de bijbel wordt een onderscheid gemaakt tussen fysieke liefde, medelevende liefde en spirituele liefde. Deze drie vormen van liefde worden beschreven in de bijbeltext die het Joodse credo vormt “Chema Israel” en die zich op alle deurposten van Joodse families bevinden. Het zegt: “…U zal Uw God lief hebben met heel Uw hart, heel Uw geest en al Uw krachten…”
Als men dit vers extrapoleert naar de liefdesrelaties tussen de mensen zou men hieruit kunnen afleiden dat de perfecte harmonie in een koppel gevonden wordt wanneer de band tussen twee mensen bestaat uit enerzijds fysieke liefde (lust), anderzijds medelevende liefde (naastenliefde) en uiteindelijk de eenheid van geest (de Platonische liefde) waarin het koppel verenigd wordt zoals twee complementaire helften die eens een geheel vormden zoals in de bijbel gesymboliseerd door het feit dat Eva ooit een stuk van Adam was.
In wetenschappelijke termen vertaald dient er dus een binding te bestaan dat zowel uit fysische (correcte fysische verhoudingen), neurologische (correct neurologisch functionneren van de zenuwbanen) als hormonale (ferromonen, amphetamines, endorfines,…) factoren bestaat.
In de bijbel is het huwelijk niets anders dan de belofte van trouw voor getuigen gedaan door een man aan een vrouw ter gelegenheis van hun eerste fysische relatie door middel van een materieel pand (de trouwring). Deze belofte was vitaal gezien relaties leidden tot moederschap. En volgens de bijbel was een man die een kind verwekte bij een maagd verantwoordelijk voor de ontwikkeling van dat kind ofwel door die maagd te huwen ofwel door te voorzien in een beurs voor dat kind.
De overige rituelen van het huwelijk zijn eigenlijk formaliteiten. Het baldakijn symboliseert het huis van de eerste relatie. Een relatie tussen een man en een vrouw in een gesloten huis is voldoede voor de bijbel als voorwaarde voor een huwelijk.
Passionele liefdesverhalen in de bijbel zijn zeer sterk en compromisloos. Als voorbeeld de liefde van Jacob voor Rachel die zo sterk was dat hij zeven jaar voor zijn schoonvader heeft gewerkt om haar te kunnen huwen.
Andere voorbeelden van passionele liefdes zijn schering en inslag in de bijbel. Het hooglied is een meesterwerk waarin Salomon zijn gevoelens voor zijn zwarte geliefde beschrijft.
Vandaag weten wij dat liefdespassie en religieuze passie sterk gebonden zijn in het menselijke brein. Het gevoel van euphorie veroorzaakt door “liefde op het eerste gezicht” kan een heleboel irrationele gevoelens teweegbrengen en kan zelfs bij agnostici gevoelens van paranormale gewaarwordingen teweegbrengen
Men kon aantonen dat bepaalde aminen (zoals amphetaminen) onder de vorm van neurotransmittors na een “liefde op het eerste gezicht” ervaring toegenomen waren in de hersenen hetgeen sommige “irrationele” ervaringen kan verklaren bij verliefde koppels.
Iedere stap van een liefdesgeschiedenis gaat gepaard met meetbare biochemische veranderingen. Ons gedrag wordt gemoduleerd door hersengebieden die verschillende neurotransmittoren secreteren. Sommigen geven een onaangename ervaring zoals angst en pijn, en anderen geven een aangename ervaring zoals dat het geval is met amphetamines en endorphines. Naast de klassieke waarneembare neurologische reflexen worden diepere blijvende scheikundige veranderingen waargenomen.
Het herkennen van de ideale partner sinds duizenden jaren beschreven als “liefde op het eerste gezicht” of “coup de foudre” of herkenning van de halve geest of soulmate van Plato geeft meetbare veranderingen die men zowel in behaviourale testen als in scheikundige testen kan meten.
Tijdens de eerste phase van de “liefde op het eerste gezicht” wordt een belangrijke hoeveelheid phenylethylamine uitgescheiden. De klinische veranderingen manifesteren zich door gewichtsverlies, anorexie, slapeloosheid en het gevoel bergen te kunnen verzetten.
Tijdens de tweede phase van de “liefde op het eerste gezicht” worden endorfines gesecreteerd in de hersenen. Endorfines hebben ongeveer dezelfde werking als morfine. Klinisch evolueert het gedrag naar een gevoel van evenwicht, rust en welzijn in aanwezigheid van de geliefde. Deze tweede fase kan jaren duren en wordt eerder ervaren door het dervingsfenomeen veroorzaakt door de afwezigheid van de geliefde dan door de aanwezigheid ervan.
Tijdens de derde fase volgens Amerikaanse statistische bronnen na vier jaar al of niet na de geboorte van een kind verwateren deze fenomenen waardoor een scheiding zich kan voltrekken.
Dit schema is zeer summier en het menselijk gedrag kan niet gereduceerd worden tot de afscheidingen van enkele neurotransmittors. Het is veel complexer dan dit natuurlijk.
In bijbelse tijden was het huwen met vrouwen van een andere origine eerder de regel dan de uitzondering. Bijvoorbeeld Boaz en Ruth die de grootmoeder werd van koning David, Jozef en Asenath, enz…De enige beperking was dat de vrouw geen afgoderij beging. Het huwen met mannen van andere origine was ook geen probleem zoals in de geschiedenis van Esther met koning Assuerus. Alhoewel dit verhaal waarin god geen enkele maal wordt genoemd eventueel een syncretische recuperatie zou kunnen zijn van een mythologisch verhaal tussen de Perzische goden Mardoek (Mordechai), Ishtar (Esther), Vashad (Vashti) en Human (Hamman). Hierdoor zou de Perzische karnaval die veel werd gevierd door de Joden kunnen verantwoord en gerecupereerd worden.
Na de verspreiding in de diaspora beslisten de rabbijnen dat de moeder bepalend was voor het antwoord op de vraag hoe men wist of het kind joods was.
Alhoewel afgoderij bij de vrouw de belangrijkste beperkende factor was voor een gemengd huwelijk in bijbelse tijden, had koning Salomon genoeg takt om ieder van zijn vrouwen toelating te geven enkele afgoden afkomstig van hun verre land van origine bij te houden. Dit was uiteindelijk het grote twistpunt tussen koning Salomon en de wijze propheet Samuel die de koningen uitkoos. Het schisma tussen de verschillende Joodse koninkrijken werden door dit conflict gespijsd.
In de bijbel wordt beschreven hoe Rachel afkomstig van Haran wanneer ze door Jacob wordt teruggebracht haar afgoden in het algemeen “Elohim” genoemd en in het bijzonder “Teraphim” genoemd verbergt onder het dekzeil van haar ezel. Natuurlijk gebeurde dit voor de episode van de tien geboden en kan dit vergeven worden in dit opzicht.
Na de spreiding in de diaspora werd het gemengde huwelijk een zonde. Dit is een fenomeen dat goed gekend is door de sociologen en waargenomen wordt in alle minderheidsgroepen. Een huwelijk buiten de groep wordt gezien als verraad tegenover die groep. Ethologen (specialisten in dierlijk gedrag) leggen dit sociologisch fenomeen uit dat gemeenschappelijk is aan mens en dier en aanleiding geeft tot bescherming van de naasten, patriotisme, zelfopoffering voor zijn eigen land als een manier om een gemeenschappelijk genetisch patrimonium te beschermen.
Gemengde huwelijken zijn een belangrijk zorgpunt voor vele joodse gemeenschappen over de wereld. Enkel in Israel is het gemengde huwelijk beter getolereerd omdat het minder gevaarlijk is voor de gemeenschap. Inderdaad, buiten Israel belanden in een gemengd huwelijk meestal de kinderen buiten de gemeenschap. Het is moeilijk het lot van een gemeenschap te delen indien men niet door sterke familiale banden is gehecht.
Daar waar gemengde huwelijken het Joodse volk verweken in de diaspora geeft een gemengd huwelijk meer kracht aan het Joodse volk in Israel. Dikwijl zijn kinderen van gemengde huwelijken grote helden in het Israelische leger. Een van de grootste koningen van Israel, koning David, was het kleinkind van Ruth de Moabiete.
Monogamie is een princiepe dat evident is, zelfs voor atheïsten. Maar dit princiepe is niet universeel. Talrijke culturen zijn polygaam, en sommigen zijn zelfs polyandrisch.
Maimonides, voorstander van de monogamie, legt uit in zijn “gids voor de verdwaalden” dat het verbod op het begeren van de vrouw van zijn buur berust op de noodzaak vrede te behouden. Inderdaad kan liefdespassie aanleiding geven tot aggressiviteit. Twee mannen die dezelfde vrouw begeren kunnen zeer hevig vechten. Maar vrouwen zijn gewoonlijk minder agressief. Is dit de redden waarom koning Salomon duizend vrouwen had? In ieder geval het heeft tot de tiende eeuw geduurd vooraleer polygamie verboden werd door de rabbijnen. Dit was het gevolg van de evolutie naar gelijke rechten voor vrouwen en mannen in Spanje. En zoals de rabbijnen argumenteerden, er was maar één Adam en één Eva…
