« De schoonheid van de Thora is zoals een mooie prinses die even aan haar venster verschijnt. Enkel de gepassionneerde minnaar zal in staat zijn haar te zien. »

ZOHAR Het boek van het licht

INLEIDING

Bekeken door de bril van de Joodse geneesheer die ik ben, lijkt het leven van de Joodse gemeenschap naast het essentiële te glijden. Daarom had ik graag even mijn eigen visie op de essentiële waarden van het Jodendom willen geven.
Alhoewel ik geen practiserende Jood ben die de rigiede rabinale interpretaties van de bijbel volgt, blijf ik zeer gevoelig aan de boodschappen gedragen door de bijbel zoals andere niet practiserende Joden zoals Herzl, Weizman, Ben Gurion, Chagall of Einstein…
Ik heb geen intensieve Joodse studies gevolgd, hetgeen mij een zekere maagdelijkheid geeft ten opzichte van de authentieke texten. Ook laat dit mij toe commentaar te geven zonder vooroordeel.
De bedenkingen die volgen mogen niet verkeerd worden begrepen. De bedoeling is niet waarden die door duizenden mensen worden gekoesterd te vernietigen. Waarden waarvoor duizenden mensen alles hebben opgeofferd, zelfs hun leven.

Neen, de hoofdreden voor mijn bedenkingen is een constructieve dialoog met alle mensen die geïnteresseerd zijn in het Joodse volk en haar bijdrage tot de mensheid.

Dit behelst natuurlijk ook orthodoxe religieuze Joden aan wie nieuwe ideeën ontleend aan de bijbel zelf worden voorgesteld. Hier denk ik vooral aan de jeugd, gekneld tussen de beangstigende werkelijkheid en vraagtekens van de wetenschap, en de anachronistische religieuze praktijken gedefaseerd ten opzichte van de moderne samenleving.

Onverwacht voelde ik mij gesteund in deze bedenkingen door een boek geschreven door de oud voorzitter van de Joodse gemeenschap (CRIF) in Frankrijk, Meester Theo Klein, namelijk “Libérez la thora”, bevrijdt de bijbel. Onafhankelijk van elkaar geschreven kunnen sommige bedenkingen woord voor woord over elkaar gelegd worden.

Mr. Klein’s bedenkingen worden vooral beperkt tot het legalistisch en gerechtigheids aspect van de bijbel. Persoonlijk trachtte ik de boodschappen van de bijbel te bekijken in het perspectief van de hedendaagse wetenschappelijke verworvenheden. Wetenschap die voor iedereen gemakkelijk is terug te vinden indien geïnteresseerd in nieuwe en originele bedenkingen over een volk en een cultuur gekristalliseerd rond een grote boodschap: de Bijbel.

De roeping van het Joodse volk bestaat eruit de boodschap van de bijbel generatie na generatie door te geven. Dit gaf aan het Joodse volk de bijnaam “Volk van het boek”.
Opmerkelijk is dat de boodschappen van de bijbel onder een aangepaste vorm aanleiding gaven tot nieuwe religies en philosophieën. Alle kristelijke religies en islamietische religies zijn in feite commentaren op de bijbel. De evangelies en de koraan zijn eigenlijk onbegrijpelijk voor wie de bijbel niet heeft gelezen. Zelfs het socialisme moderniseert het gelijkheidsprinciepe en de afschaffing van de slavernij gebezigd door de bijbel.
Spijtig genoeg ligt het dagelijks leven van de hedendaagse Jood soms mijlenver van de oorspronkelijke boodschap. Erger nog, mensen die deze boodschappen in één of andere vorm hebben overgenomen van het Joodse volk gebruiken deze nu juist om het Joodse volk te onderdrukken en te vervolgen. Het is alsof antisemitisme is ontstaan uit de teleurstelling van de gewone mens de geïdealiseerde figuren van heiligen en goden niet te kunnen herkennen in de menselijke alledaagse Joden met hun goede en minder goede kanten (Of waren Abraham, Mozes, Jezus, Maria en Jozef soms geen gewone Joden?)
Welke zijn nu deze boodschappen en hoe dienden zij overgebracht te worden?
Op deze vraag zal ik trachten een antwoord te geven in de volgende bedenkingen. Maar alvorens verder te gaan wens ik enkele elementaire fysica wetten naar voor te brengen die ten dele ook toepasbaar zijn op de boodschappen van de bijbel.
Voor diegenen die geïnteresseerd zijn in meer gedetailleerde informaties verwijs ik naar de princiepes van Fourrier toegepast in de ondulatoire mechanica.
«Iedere complexe golfbeweging is niets meer dan de som van simpele golven die gemakkelijk individueel herkend kunnen worden” Bijvoorbeeld een piano akkoord van drie noten kan als akkoord herkend worden, maar ook als iedere individuele noot. In het akkoord gevormd door de klanken van de mond herkent men een woord.
Een tweede physica wet zegt dat onafhankelijk van de materie die een golf doorkruist de golf al haar eigenschappen behoudt. Welk ook de samenstelling van de doorkruiste materie zij, de som van de simpele golven die een complexe golf vormen blijven onveranderd wanneer ze terugkomen in de originele materie. En zelfs wanneer er geen materie is zoals bij radio golven blijven de golf eigenschappen onaangetast.

Om het in alledaagse woorden te zeggen, muziek, gezongen, gespeeld, of opgenomen op eender welk medium, vinyl, magnetisch, digital, zal op dezelfde manier door het oor van de luisteraar beoordeeld worden. En na het berijken van zijn geest dezelfde emotionele reactie geven.

Om het duidelijker te maken, welk ook de kwaliteit van het papier, de vormen van de letters in een boek, de aangeboden boodschap blijft dezelfde.
Zonder te trachten de idee van een “god” en zijn wetten te verdedigen of aan te vallen moet toegegeven worden dat het lezen van de bijbel met een open geest een heleboel elementaire zaken openbaart in een historisch en wetenschappelijk perspectief.
Ik wil geen discussie aangaan over de goddelijke oorsprong van de bijbel of de nood aan het al of niet begrijpen van de wetten om ze toe te passen. Ik wil alleen maar essentiële waarden aantonen en conclusies trekken uit elementen die iedereen kan lezen in de bijbel.

In het eerste boek Genesis wordt niet op een simpele manier gezegd dat god de vader een man schiep. Men mag de text niet te oppervlakkig bekijken alhoewel die op het eerste zicht wat kinderachtig lijkt. Wanneer we in het scheppingsverhaal lezen dat de aarde in 6 dagen werd geschapen, heeft men, in het licht van de huidige kennis, grote zin het boek te sluiten en het verhaal terug te sturen naar fabeltjeskrant.
Maar toch, het verhaal volgt de werkelijkheid. De werkelijkheid is het ontstaan van leven op aarde. Alhoewel het beschreven wordt in een gesyncopeerde vorm volgen de verschillende stadia van het scheppingsverhaal een logische chronologische lijn in tegenstelling tot de meeste legendes rond de schepping. En wanneer we de text aandachtig bekijken worden we door iets bijzonders getroffen. Tussen de schepping en de godsfiguur die volgens de bijbel aan de oorsprong van het leven ligt vormt het woord de tussenschakel: “Vayomer Elohim yehi or…” … en god zegt laat het licht zijn
Zonder te trachten de rol van een god of wat hij doet te definiëren is de boodschap duidelijk:
De boodschap, het woord, het diviene woord is het sleutel element van het genesis verhaal.
En inderdaad, zoals we vandaag weten maakt het mirakel van het leven deel uit van één enkele taal die het leven stuurt zowel dierlijk als plantaardig. Het is de taal gevormd door de combinaties van ribonucleïne zuur moleculen (DNA en RNA) opgenomen in de chromosomen.

DE EERSTE BOODSCHAP VAN DE BIJBEL

Dus de eerste boodschap van de bijbel zoals we eenvoudig leren door het lezen van genesis, is dat een boodschap, een woord, een code fundamenteel is voor de wereld en voor alle vormen van leven..
Die code, die boodschap, die taal kan voortdurend rondom ons waargenomen worden. Het veroorzaakt emoties, stuurt onze daden, maar meestal zijn we daar niet van bewust.
De belangrijkste bijdrage van de bijbel is te hebben begrepen dat één boodschap aanleiding geeft tot leven, 5000 jaar voordat onze technologie in staat was dit aan te tonen met de genetische code.
Ook Johannes de doper vermeldde deze interpretatie van de goddelijkheid in de genese in zijn evangelie.
Maar het belang van boodschappen vinden wij ook terug in andere plaatsen in de bijbel. Een “engel” voorkomt dat Abraham zijn zoon offert.

In de originele hebreeuwse text staat het woord “malach” voor engel. Het suffix “ma” toegevoegd aan de wortel “lach” die “lopen” betekent komt eigenlijk het best overeen met het woord “boodschapper”. Dit heeft een heel andere betekenis dan de traditionele vertaling “engel” in het latijnse “angelus”.
Anthropomorphisme (een natuurlijke tendens van de mens om zijn beeld op alles te projecteren en zwaar veroordeeld door de bijbel die verbiedt menselijke beelden te maken van god) zal ons een engel tonen met een menselijke gedaante en vleugels die voor Abraham verschijnt. Dit beeld heeft eigenlijk niets te maken met de hebreeuwse betekenis van engel of boodschapper, maar komt eigenlijk van Mesopotamië waar goden altijd met vleugels getoond werden om hun hemelse afkomst te beklemtonen (bvb de gevleugelde leeuw van de Ishtar poort enz…)
Het sleutel element blijft hier de “boodschap”
Een « boodschap » werd aan Abraham geleverd. Hoe dit gebeurde speelt eigenlijk geen grote rol. Zoals in de physica wetten speelt de materie via dewelke een boodschap wordt geleverd geen rol op de boodschap.
En de boodschap was duidelijk. God vraagt geen kinderoffers, al was Abraham bereid dit te doen zoals alle vaders van die tijd.
Orthodoxe Joden geloven dat god de bijbel schreef en dat hierdoor de bijbel perfect is. Dit impliceert de illusie dat alles terug te vinden is in de bijbel en dat alle andere bronnen van kennis verdacht zijn. Maar de bijbel is een boodschap, belangrijk natuurlijk, maar iedere boodschap heeft zijn limieten. Deze attitude ten opzichte van heilige geschriften is niet eigen aan het orthodoxe Jodendom. Fundamentalistische moslims aanvaarden ook geen enkele kennis naast de Koran.
Er bestaan toch enkele verschillen. In het Joodse boek “Pirkei Avot”, Spreuken van de voorouders vraagt één van de Joodse wijzen: “Wie is wijs?” en het antwoord luidt: “Diegene die van iedereen kan leren is wijs”. Dit impliceert dat men van iedereen kan leren en niet enkel uit de bijbel…
Persoonlijk beschouw ik de bijbel als onze erfenis, onze “pyramiden”, onze “kathedralen”, ons “parthenon”. Maar in tegenstelling tot de stenen boodschappen is ons monument onverwoestbaar omdat het gehouwen is in het collectief geheugen van het Joodse volk.
Het leert ons welke de wortels zijn van het Joodse volk. Het leert on welk onze verhouding was tot god. De god van Abraham, Izaak en Jacob. Het leert ons welk onze verhouding was tot onze medemens, binnen of buiten het Joodse volk. Het leert ons de geschiedenis van het Joodse volk zonder compromis. Indien koning David zijn generaal naar het front stuurt om zijn vrouw te kunnen versieren wordt dit compromisloos gerelateerd. Mensen worden getoond zoals ze zijn, met al hun zwakheden. De bijbel leert ons de regels van de hygiëne en het leert ons ook hoe zich te gedragen binnen een conflictsituatie.

Maar enkel proberen te leven binnen het stricte perspectief van de bijbel leidt rechtstreeks naar de inquisitie, de pogroms en Auschwitz. Dit komt doordat het leven binnen een gesloten gemeenschap zonder toetsen aan andere menselijke relaties dan die binnen de Joodse gemeenschap kan leiden tot onaangepast gedrag. Stel U iemand voor die een vliegtuig wil nemen en hiervoor enkel de spoorweggids hanteert. Of iemand die een auto bestuurt enkel maar door naar de wegenkaart te kijken. Een frontale aanrijding wordt onvermijdelijk!
Psychologische modellen bestaan binnen dewelke enkel de innerlijke percepties worden gevolgd zonder aanpassing aan de buitenwereld. Dit kan worden gezien in de zogenaamde “floatation tank” of “isolatie tank”, een afgesloten ruimte waarin het lichaam geen enkele uitwendige waarneming meer doet. Het lichaam voelt niet, hoort niet, ziet niet, ruikt niet. De geest werkt enkel door te vertouwen op inwendige percepties. Dit kan in sommige gevallen leiden tot psychotisch gedrag!

Een vraag blijft open, waar komen de boodschappen van de bijbel vandaan? Nadat ik deze boodschappen in hedendaagse begrippen zal hebben geformuleerd zal ik in de volgende hoofdstukken hierop een antwoord proberen te geven.

Nergens wordt god beschreven in de bijbel. God wordt geopenbaard door een zeer vage definitie YE-HO-VE-H (of Jehova) hetgeen het acroniem is van de zin “Yech Hou Veyihieh Hou” Hetgeen altijd is en altijd zal zijn, de Eeuwige.
Onze anthropomorphe tendens zal ons een soort “god de vader” opdringen die ons zijn wil opdringt zoals een mens, zoals een vader, zoals een koning, zoals een tyran. Het franse woord voor god, nml “Dieu” is de franse uitspraak van het woord Zeus, archetype van god de vader.
In het engels zoals in het nederlands trouwens is het woord god afgeleid van het indo-europese “gheu” hetgeen wil zeggen smeken en het woord “gheu-tu”, de aangesmekene. Dus in het frans en in het nederlands spreekt men niet van hetzelfde wanneer men god of dieu zegt.
God in het engels of het nederlands zou eerder “moeder” kunnen betekenen zoals de laatste smeekbede vaak op een slagveld naar moeder gaat of zoals in de vloek “god ver…” wanneer men zich bezeerd. Hiertegenover staat de mannelijke “dieu” de “vader” die heerst en gehoorzaamd dient te worden.
Maar “hetgeen altijd is en altijd zal zijn” zijn de biologie en physica wetten.

DE TWEEDE BOODSCHAP VAN DE BIJBEL

De tweede boodschap van de bijbel is dus dat het verkeerd is god te begrijpen in de anthropomorphe mannelijke of vrouwelijke zin van het woord. God is hetgeen altijd en voor altijd dingen regelt.
De essentie van de bijbelse erfenis is de unieke definitie van wat altijd is en altijd zal zijn, de eeuwige, geassocieerd aan verbod op het voorstellen van een anthropomorphe god. Dit vinden wij terug in de islam maar niet in het christendom.
En gezien god in het Christendom een zoon heeft, een moeder en een vader, is het geen god meer, maar het resultaat van een anthropomorphisme ingevoerd door het proselytisme van een veroverend christianisme om de aanbidding van heidense goden te kunnen recupereren. En als de vader, de moeder en de zoon niet volstaan worden alle heiligen van de christelijke mythologie toegevoegd om de heidense goden te kunnen recupereren zoals in de Zuid-Amerikaanse Santeria of Candamble.
.
En zo werd de staatsmacht versterkt, in casu het heilige Romeinse rijk waar de Keizer, afbeelding van god op aarde vervangen werd door de paus, zijn hof, door de clerus en de voor het romijnse rijk zo belangrijke Vestaalse maagden door de verschillende kloosterorden.

Nergens in de bijbel spreekt god zoals een mens. Hij richt zich tot één persoon in het bijzonder, dikwijls in een droom. Ofwel via een boodschapper (een engel), of een voorwerp (een brandende maar niet verbrandende struik (indien je van science fiction houdt, zo zou een primitieve mens een televisie of een flitsende luidspreker in de struikgewassen beschrijven), of door buitennatuurlijke fenomenen (mirakels).
Zo is er nergens een getuige die de aanwezigheid van een anthropomorphe god bevestigt. Een uitzondering is het in ontvangst nemen van de tien geboden dat door gans het volk werd waargenomen. Dit was zulk een beangstigend ogenblik dat het volk aan Moses vroeg de geboden voor hen in ontvangst te nemen.
Goddelijke bijbelse boodschappen worden gewoonlijk door één medium doorgegeven. In de bijbel verwijzen vier van de vijf boeken naar Mozes. Het is dus zeer waarschijnlijk dat Mozes aan de oorsprong lag van de vijf boeken van de bijbel, de pentateuch, de thora.

Het is interessant te noteren dat Mozes en de exodus nergens vermeld staan in de Egyptische hyeroglyphen. Het is toch eigenaardig dat deze Egyptische prins die zoveel betekende voor het lot van het Joodse volk nergens vermeld staat in de hyeroglyphen.
Desalniettemin kan het radikaal “Mosis” in verscheidene Egyptische namen terug gevonden worden bijvoorbeeld Tut-Mosis waarin “Mosis” betekent “zoon van” in het oude Egyptisch of ook “uit het water gehaald”. Daarentegen wordt de schoonvader van Jozef, Putiphar vernoemd in een graf in de Nijldelta: “Pa-di-pa-re” hetgeen betekent: “Degene gegeven door de god Re”
Andere argumenten voor de aanwezigheid van bijbelse personages in het oude Egypte zijn de aanwezigheid van Oosterse prinsen Hyksos genoemd in de jaren 1650 voor de jaartelling. Periode door de bijbel aangegeven als zijnde het begin van de joodse aanwezigheid in Egypte. Volgens de bijbel bleven de kinderen van Israel 400 jaar in Egypte van 1650 tot 1250 voor onze jaartelling.
Een mogelijke uitleg voor de afwezigheid van Mozes in de Egyptische litteratuur is het verschil in gebruik van namen bij de Egyptenaren en de Hebreeërs. Een voorbeeld van dit verschil wordt gegeven door de bijbel. De Hebreeuwse naam Jozef zoon van Izaak is wel gekend van de bijbel. Maar in Egypte was zijn naam Zaphenat-Paneah (41-45) hetgeen wil zeggen: “god spreekt, hij leeft” Dit was een frekwent voorkomend verschijnsel ten opzichte van de Oosterse Hyksos die met de Egyptenaren samenwerkten. De werkelijke naam van Mozes is dus onbekend omdat Mozes een bijnaam was die betekende “van het water gered” of in het Egyptisch gewoonweg “zoon van” Hij had dus de zoon van Tut kunnen zijn (Tut-Mosis) of een wees, “Mosis van niemand”. Een mooie naam had kunnen zijn: Ra-Mosis, of zoon van de Nijl… Ramses!…

Akhnaton was de Egyptische prins die het meest op Moses gelijkt zoals Freud reeds suggereerde. Akhnaton was misvormd. Van Moses weten wij dat hij een spraakgebrek had waardoor zijn broer Aaron steeds voor hem het woord diende te houden volgens de midrash (de orale joodse overlevering).
Een andere mogelijkheid is dat Aaron , de broer van Mozes, Akhnaton was? De suffix –on kan een verband hebben met de verering van de zon. “On” is de bijbelse benaming van Heliopolis (stad van de zon).
Volgens Roger Sabbah zou Mozes (of Ramses?) Akhnaton, de ijdele pharaoh die dacht dat hij de enige god was, hebben gedood. Dit is de reden waarom deze Egyptische prins die recht had op leven en dood en dus ongestraft mocht doden moest vluchten uit Egypte. Akhnaton was niet de uitvinder van het monotheisme volgens hem, maar de ijdelheid zelve. Mozes vluchtte dan naar zijn stiefvader Jethro (Jeth–ro = vader van de Nijl), of vader Ay, of Adon Ay. (wijze waarop het acroniem Je-ho-va-h wordt uitgesproken bij het lezen van de bijbel in het hebreeuws.
Hetgeen deze speculaties echter weinig waarschijnlijk maakt is dat Akhnaton 100 jaar voor de exodus leefde.…

Sommigen zien de exodus tijdens het koningschap van Ramses III. Inderdaad, het mausoleum van Ramses III in Luksor toont een oorlogsscene tussen de Egyptenaren en de Hebreeërs. De mooi gebeeldhouwde typische trekken van de uitgebeelde joden zijn zo herkenbaar dat ze van een photo van chassidische joden in de Pelikaansstr zouden kunnen zijn gecopieerd. Zelfs de typische pijpekrullen voor de oren zijn aanwezig.
Dit klopt weer niet met het gegeven uit de bijbel dat de pijpekrullen voorgeschreven werden in de Sinaï na de exodus. Of zijn deze voorschriften recuperaties van haarmode verschijnselen van uit die tijd? Andere joodse tradities hadden ook een voorgaande heidense betekenis. Bijvoorbeeld het aansteken van acht kaarsen, één meer iedere dag, voor chanukka ter herinering aan de inhuldiging van de tweede tempel. Deze manier van kaarsen aansteken werd in Rome gebezigd ter ere van Saturnus tijden de Saturnalen, de Romeinse voorloper van kerstmis. Eigenlijk is het logisch dat tijdens de donkerste dagen van het jaar kaarsen worden aangestoken. Enkel de betekenis hieraan gegeven verandert naargelang de overheersende kultuur…
Zoals men kan zien bestaat er geen konkrete beschrijving in de Egyptische literatuur van de exodus. Maar de context beschreven door de Egyptenaren maakt het bijbelverhaal zeer geloofwaardig: De hyksos periode met pharaos van vreemde origine, de monotheïstische periode van Akhnaton en de vernietiging door RamsesII van alle herinneringen aan de monotheïstische periode.
De broers Sabbah in hun boek « Les secrets de l’exode » gaan veel verder in de relatie Moses, Akhnaton, Egypte en het joodse volk. Zij tonen aan dat er een veel meer uitgesproken relatie bestaat tussen het geschreven hebreeuws en de uitspraak van de hiëroglyphen dan tussen hebreeuws en andere talen. Spijtig genoeg zitten er enkele zwakke punten in hun betoog, zoals bijvoorbeeld het niet contemporaan zijn van het hedendaags hebreeuws alphabet en de hiëroglyphen, maar hierover ga ik niet dieper op in.
In een tweede boek “Les secrets de la bible” toont Roger Sabbah aan dat de bijbel bol staat van Egyptische kultuur. De tien geboden zijn volgens hem gebaseerd op de 42 geboden van Osiris zoals het verbod op diefstal, doden, enz…
De reden waarom er vijandigheid bestaat in de bijbel tegenover Egypte en dat de originele Egyptische bijbel gecamoufleerd werd is de verbanning naar Mesopotamië.
De Egyptische pharao moest hierdoor aartsslecht zijn alhoewel vereerd door de uitspraak Adon-Ay (heer pharao Ay) tijdens het lezen van de bijbel.
Om deze parenthese over Mozes te sluiten in dit hoofdstuk gewijd aan de definitie van de god van de bijbel, is het heel belangrijk dat er niets overblijft van Mozes.
Gezien afgoderij het ergste is in de bijbelse boodschap is het heel belangrijk dat Mozes niet wordt verafgod. Dit is een fundamenteel aspect van het jodendom waarmee het zich afzet tegen Christendom en Islam die beiden de boodschapper verafgoden.
In het jodendom mag een mens niet aanbeden worden. In het christendom en in de Islam worden twee mensen Jesus en Mohammed meer vereerd dan hun eigenlijke boodschap die uiteindelijk niet meer is dan de bijbelse boodschap.

God bestaat, maar het is niet wat U denkt.

Laten wij dan maar over god praten. God bestaat zo zeker als dat er abstracties zoals geld en energie bestaan. Maar god is niet wat men er van denkt of afbeeldt.
Er bestaat geen enkel woord in de bijbel dat met het woord god overeenkomt. Er zijn er drie. Het eerste woord gebezigd in genesis dat god betekent is “ELOHIM”.
In dit woord herkent men het radikaal “El” of “Eloh” of “Allah” en het suffix voor meervoud “-im”. Dit kan in het Nederlands vertaald worden als “Alle goden” zoals in het grieks “Pantheon”.
Het bewijs dat het wel degelijk over een meervoud gaat en niet om een rhetorisch meervoud is de zin betreffende de boom der wijsheid waarin de volgende uitspraak wordt gelezen: “ Indien de mens het fruit van deze boom proeft zal hij zoals wij (in de meervoudsvorm) worden, het is te zeggen Elohim (= de goden in het meervoud)
Het is pas na het scheppingsverhaal dat het tweede woord voor god gebruikt wordt, namelijk het tetragram YHVH (Ye-Ho-Va-H uitgesproken omdat in het hebreeuws enkel de medekinkers geschreven worden. Klinkers variëren in functie van de verbuiging) hetgeen staat voor “degene die is en altijd zal zijn” (de eeuwige)
Dus de goden van de schepping, Elohim, en de god van de mens YHVH zijn niet dezelfde. Dit is logisch daar YHVH, Yech Hou Veyihiey Hou, hij die is en altijd zal zijn, enkel de normale evolutie van de wereld kan volgen zoals wij die kennen. Elohim hierin betekent waarschijnlijk de samenvatting van alle oude geloven over goden en krachten van de natuur. Als illustratie hiervan de episode waarin Jacob zijn schoonvader Laban uit Haran verlaat om naar Canaan terug te keren. Zijn vrouw Rachel neemt haar “Elohim” (goden) met haar mee die Teraphim worden genoemd en verstopt ze onder het dekzijl van haar ezel. Dit zijn dus waarschijnlijk haar “huisgoden” waarover de bijbel zonder taboe praat…
Het derde woord in Genesis gebruikt voor god is hetgeen Jacob gebruikt: “El Chadai”. Hetgeen betekent El (de enkelvoud voor god) cha- (die) -dai (genoeg). Een “god die de perken stelt” of de god die de wetten maakt. Maar voor Mozes zoals het textueel in het tweede boek van de pentateuch staat in Exodus (6,2) is “El Chadai” niet de werkelijke god, maar de naam van een grote god aan Abraham, Izaak en Jacob geopenbaard. Voor Mozes is de enige god “YHVH”, degene die is en altijd zal zijn”. Eigenlijk in het hoofdstuk van de tien geboden is god niet zozeer degene die de aarde schiep, maar degene die het Joodse volk uit de slavernij in Egypte hielp.
Dit wil zeggen dat er een zeer sterke band bestaat tussen het Joodse volk en de “eeuwige”. Voor mij is het de “eeuwige” joodse geest die het joodse volk uit de slavernij hielp en bewees sterker te zijn dan idolen en materiele welvaart. Pas in het hoofdstuk over de sabatswetten in de tien geboden wordt er een verband gelegd tussen god in de “YHVH” vorm en het scheppingsverhaal zonder het woord Elohim te gebruiken. Een recuperatie?

In de Joodse symboliek vindt men de sterkte van “de god die de wetten maakt” in de gebedsriemen die op het hoofd en op de linker arm worden gedragen. De knopen van deze riemen vormen samen het woord Cha-Da-I. Cha op de linker hand, Da op de linker arm ter hoogte van het hart en de “I” op het hoofd. De betekenis hiervan is dat de goddelijke kracht gevonden wordt in de associatie van het bevelend hoofd en de uitvoerende arm.
Gebedsriemen zijn verbonden aan twee lederen doosjes, één op het hoofd en één op de arm gedragen tijdens het ochtendgebed. Zij bevatten bijbeluittreksels betreffende het Joodse credo “Chema Israel, YHVH Elohenoe, YHVH Ehad”, “Hoor Israel, YHVH is onze eeuwige, YHVH is één” . In dit uittreksel wordt er nadruk gelegd op de drievuldigheid van de liefde: liefhebben met het hart, met het lichaam en met de geest (hoofd, hart en geest).
Het dragen van gebedsriemen gaat terug tot in de tijd van de pharao’s zoals aangetoond door de broers Sabbah op de mummie van Tout-Ank-Amon in hun boek “Les secrets de l’exode”. Maar ook in andere kulturen zoals bij de Japanse Tao priesters worden gebedsrollen op het hoofd gedragen.
Zou dit misschien een medische reden hebben? Door iedere dag gedurende een half uur lederen riemen ter hoogte van de arteria brachialis en de arteria jugularis aan te spannen wordt de workload van het circulatoir systeem verhoogd. Het gevolg hiervan zou een verstekte werking van de hartspier kunnen zijn enerzijds en anderzijds een toename van de hersenirrigatie met toename van de concentratie als gevolg hiervan. Ik heb geen medische literatuur terug gevonden over dit onderwerp, maar verder onderzoek naar het nut van deze riemen zou interressant kunnen zijn. Een Israelische studie die religieuze en niet religieuze kibboetzen vergeleek kwam tot de constatatie dat de levensverwachting in religieuze kibboetzen groter was dan in de niet religieuze. Dit kan natuurlijk aan andere factoren te wijten zijn, maar het gebruik van gebedsriemen is een factor die medische attentie verdient.

DE UITLEG VOOR DE PSYCHOLOGISCHE BEHOEFTE AAN God
Wanneer je de verschillende manieren analyseert waarop god wordt voorgesteld in de wereld besef je dat de grootste gemeenschappelijke deler hiervan “angst” is.
Idolen zijn ofwel angstverwekkend ofwel sublimaties van natuurlijke angsten. En dit geeft macht aan iemand die in staat is deze angsten te manipuleren.

Gewoonlijk worden goden afgebeeld in de gedaante van slangen, leeuwen, wilde dieren die gevreesd en gerespecteerd worden door de mens.
Phobiën over slangen verschijnen systematisch rond de puberteit. Zoals vele phobiën zijn deze niet verworven maar aangeboren om de mens tegen gevaar te beschermen. Een sexuele connotatie rond de puberteit met dromen die gepaard zijn met phallische symbolen zijn goed gekend sinds de werken van Freud. Andere klassieke phobiën veroorzaakt door beelden van tanden, horens, insecten, skelet beenderen, enz… zijn gekend. Al deze tot phobieën leidende beelden vindt men terug in idolen.
Zelfs de mentale afbeelding van het slangen idool vindt men terug in de bijbel. Maar ten opzichte van de god van de schepping verliest hij al zijn macht.
De duivel zoals in het kristendom voorgesteld bestaat niet in de Pentateuch. Satan is oorspronkelijk een Egyptische afgod. Het toevoegen van het suffix “-on” (zoals) aan de naam van de Egyptische god van het kwade “Seth” is de ethymologie van Satan. In de laat prophetische geschriften wordt het woord satan gebruikt als adjectief om iemand negatief te beoordelen. De twee personnages die hiervoor in aanmerking kwamen waren Hadad, meester van Kaïro en Reza, meester van Damascus. Enkel late apocryphen zoals Zacharie en Job tonen engelen zoals Satan die naast god zetelen. Dit doet veel denken aan een zekere mythologie…

Na de vernietiging van de tweede tempel hebben rabijnen gebeden geschreven om de offers te vervangen. Hierbij werden beelden van dieren, seraphim en behemoth gekend van de Mesopotamische mythologie en de apocryphen alsook andere inwoners van het hemels engelen pantheon ingevoerd in de texten. Deze gebeden dienden als spiegelbeeld op aarde van het leven in de hemel. Hoe poëtisch deze ook waren, zijn deze volstrekt in tegenstelling met het gebod dat menselijke of dierlijke voorstellingen van god verbied, de eerste boodschap van de bijbel.
Een groot nadeel van afgoden is dat zij kunnen vernietigd worden. Eens vernietigd verliezen zij al hun macht. Vandaar het ingenieus idee van een alom aanwezige onzichtbare god. Hoe sterk je ook bent kun je de macht van deze onzichtbare god niet vernietigen. De enige manier om zijn macht te vernietigen is door hem te adopteren zoals de Romeinen dat uit armoei hebben moeten doen.
Angst voor het onzichtbare is zeer krachtig zoals Alfred Hitchcock de meester van de suspense heeft aangetoond in zijn films. Indien de onzichtbare god van de Joden bestaat leeft deze in de irrationele angst die antisemieten hebben voor Joden of judeophobie.
Albert Cohen in zijn boek Solal toont deze idee mooi aan met zijn typische humor. Zijn held zegt op een bepaald moment “Ik werd door mijn baas aangenomen omdat hij voldoende antisemiet was om in mijn kwaliteiten te geloven…”
God bestaat ook in de existentiële angst van de Joden. Een aangeboren angst, getuige van intelligentie, zoals iedere vorm van doodsangst. De door angst gedreven gelovigen realizeren de transmissie van de bijbelse boodschap van generatie tot generatie door het volgen van de bijbelse voorschriften op een aan een neurosis grenzende wijze.
De eerste man die de angst voor de goden overschreed was Abraham op de heuvel Moriah toen hij op het punt stond zijn zoon Izaak te offeren.
Opnieuw vinden wij in de bijbel de tegenstelling tussen Elohim (de oude goden, de verantwoordelijken voor de opgekropte angsten die alle krachten van het heelal vertegenwoordigen?) en YHVH, de eeuwige (de eeuwige Joodse geest?).
Het is Elohim die aan Abraham vraagt zijn zoon op te offeren. We weten dat het een gewoonte was voor alle bewoners van het Midden-Oosten hun eerste zoon aan “Moloch” te offeren één van de heidense goden uit die tijd. Op het ogenblik dat hij klaar stond zijn mes in het vlees van zijn zoon te steken kwam een “malach”, een boodschapper, niet van Elohim, maar van “YHVH”, de eeuwige en riep:
“Abraham, Abraham”. Eigenlijk kon iedereen die boodschapper zijn. Het kon zelfs Ishmael de broer van Izaak zijn die Abraham vergezelde en smeekte voor het leven van zijn broer… Vanzelfsprekend realizeerde Abraham op dat bepaalde ogenblik hoe erg zijn daad was en kwam de revelatie van YHVH, de eeuwige, (de eeuwige Joodse geest of de redelijkheid?) en hij nam deze fundamentele beslissing:
Nu is het genoeg geweest, er komen geen kinderoffers meer!
En hij slachtte een geit…

Zelfs vandaag vindt men nog duizenden urnen met overblijfsels van geofferde Punische kinderen in de buurt van Trapani in Sicilië. De Punische kultuur is afkomstig van het huidige Libanon met een taal zeer nauw verwant aan het Hebreeuws wiens belangrijkste stad Carthago was gelegen naast het huidige Tunis…
Het is ironisch dat de bijbelexegeten de daad van Abraham bestempelen als een vorm van blind vertrouwen in god. Voor mij daarentegen is Abraham een iconoclast die zijn ouderlijke huis in Ur (naast het hedendaagse Bagdad) verliet nadat hij de afgoden van zijn vader Terach had vernietigd. Hij had om zijn vader te tarten het grootste afgodsbeeld intact gelaten met een hamer in zijn hand alsof die de andere goden had vernietigd. Zijn vader moest toegeven dat dit onmogelijk was… Aldus een commentaar uit de midrash, het orale overgeleverde bijbelverhaal.
Al waren er maar tien rechtvaardige mensen in Sodom en Gomorrah vond Abraham dat deze vernietiging onrechtvaardig was. Sodom en Gomorrah werden vernietigd. In iedere stad door een natuurramp getroffen leven waarschijnlijk meer dan tien rechtvaardige mensen. De episode van Abraham die met god onderhandelt over het aantal rechtvaardigen in Sodom toont aan dat er iets mis loopt in de relatie met zulk een god indien zowel rechtvaardigen als onrechtvaardigen omkomen in een natuurramp.
Abraham weigerde afgodsbeelden, Abraham weigerde het offeren van kinderen en Abraham weigerde de vernietiging van een stad door godswil.
De korrekte attitude is dus vooruitziend te zijn en klaar te staan voor natuurrampen door bijvoorbeeld een ark te bouwen in een streek die door tsunamis geteisterd wordt, een streek te mijden die door talrijke aardbevingen wordt getroffen zoals Sodom en Gomorrah en tijdens zeven vette jaren graan te sparen voor zeven magere jaren.
Zoals het concept van imaginaire getallen in staat is ons te helpen bepaalde mathematische theorema’s op te lossen of plaats te winnen in het geheugen van computers kan het concept van een imaginaire godheid ons helpen autoriteitsproblemen op te lossen en een bepaalde ethiek te volgen.
Zolang de religieuze principes de mensen probeert gelukkig te maken en hen aanmoedigt goede daden te verrichten gaat alles goed. Maar zodra de religieuze principes letterlijk opgevat worden en belangrijker geacht worden dan de dagelijkse realiteit, dan wordt het leven ondraaglijk. Op dat ogenblik wordt de religie een excuus om zijn verantwoordelijkheden te ontlopen en alle excessen op de rug van god te schuiven. Vanaf dat ogenblik wordt alles mogelijk: zelfmoordaanslagen, collectieve zelfmoorden, autodafé’s, inquisitie, openbare heksenverbrandingen, enz…Maar indien het imaginair concept een generatie helpt bij het overbrengen van haar ervaring aan de volgende dan zal deze zich sneller kunnen aanpassen aan nieuwe omstandigheden en hieraan kunnen verhelpen indien nodig.

Er bestaat een ander imaginair concept dan god of religie dat ons alle dagen helpt. Dit concept is onzichtbaar, universeel, kan niet worden ingeslikt, kan door een beeld worden voorgesteld, maar heeft geen enkel eigen activiteit. Dit concept kan wonderen verrichten, ons de zee doen overschrijden zonder nat te worden, zieken genezen, enz…
Het gaat wel te verstaan over het geld dat ons niet kan voeden en van geen enkel nut is wanneer we er alleen mee zijn in de woestijn.
Daarentegen laat geld ons toe kennis, voedsel, en werk over te dragen met een zekere latentie van zodra we in een gemeenschap zitten. Het laat alle mogelijke projecten toe. Voor sommige mensen bevat dit concept echter intrinsieke waarden waardoor deze gedreven worden onnoemelijke daden te stellen voor deze waarden.
Wij vinden gedurig imaginaire goddelijke concepten uit die ons een autoriteit verschaffen ten opzichte van onze kinderen: de Kerstman, sint Niklaas, de Chanoeka man, de tandenfee of het tandenmuisje, de propheet Elie enz…
En onze kinderen vragen er steeds meer van omdat zij dank zij deze imaginaire autoriteiten zichzelf kunnen overtreffen, hun pulsies kunnen bedwingen om hun ouders te plezieren en uiteindelijk gelukkig zijn dank zij de beloning.
Wat een teleurstelling de dag dat de kinderen beseffen dat de tandenfee niemand anders was dan de moeder die het verloren tandje vervangt door een geschenkje en dat de kerstman buur Jan is met een valse baard.

Aartsvader Jacob kreeg de bijnaam Israel nadat hij tegen een boodschapper van god had gevochten. De ethymologie van Israel is inderdaad YSR EL waarin YSR afgeleid is van het woord rechtstaand en El van god in het enkelvoud. Israel betekent dus vechten tegen god of vechten tegen het noodlot!…
Deze episode wordt beschreven in Genesis op het ogenblik dat Jacob met zijn broer Esau diende te vechten voor zijn erfenis. Alhoewel Esau de oudste was en veel groter en sterker was dan Jacob werd hij twee maal belazerd door zijn jongere en pientere broer. De eerste maal wanneer Jacob het eerst geborene recht afkocht van zijn broer voor een bord linzen. En de tweede maal wanneer hij met een list van zijn vader Izaak de zegen krijgt waarmee hij zijn erfgenaam wordt.
In Genesis wordt beschreven hoe Jacob met zijn vrouwen en kinderen uit het Oosten terugkwam om Esau te ontmoeten. Hij stuurde zijn familie en boodschappers via verschillende wegen vooruit en bleef alleen achter. Hij werd dan aangevallen door iemand met wie hij gans de nacht heeft gevochten. Hij werd door zijn tegenstander in de lies gegrepen en zag dan het gezicht van god (pni-el)( voor mij is dit een verhaal dat voor interpretatie vatbaar is en zeer suggestief is). Het bleek dus dat hij niet door een boodschapper van Esau aangevallen werd maar door een boodschapper (malach of engel) van god. Op dat ogenblik wordt aan de aartsvader Jacob de naam “hij die met El heeft gevochten” of Israel gegeven.
Zijn twaalf kinderen werden dus de “kinderen van Israel”

De Joodse credo “Chema Israel IHVH Elohenoe, IHVH echad” kan dus vertaald worden als “ Luister vechters tegen het noodlot, degene die is en altijd zal zijn (IHVH, of het eeuwige) is onze El, degene die is en altijd zal zijn IHVH (het eeuwige) is één”

Dit vormt een interessante basis voor een philosophie die men terugvindt in het boek Kohelet (ecclesiasticus) van koning Salomon en in de Griekse mythe van Sisyphus.
Alles komt altijd terug, gezien het verleden en de toekomst, het eeuwige, één zijn…
In kohelet zegt Salomon dat niets nieuw is onder de zon daar alles opnieuw wordt ontdekt generatie na generatie. Het zoeken naar nieuwigheid berust op ijdelheid. In de mythe van Sisyphus moet Sisyphus dag in dag uit een rots op een heuvel rollen die dan telkens opnieuw naar beneden rolt als straf voor het verdrijven van de dood en het zoeken naar het eeuwige leven. En eeuwen later zegt Lavoisier “Rien ne se gagne et rien ne se perd”.
Verleden en toekomst vormen een éénheid. Het is alsof het leven cyclisch evolueert zoals een lus in een computerprogramma. Iedere cyclus varieert, maar het programma blijft ongewijzigd…
Op die manier kunnen wij beter begrijpen waarom de god van Israel minder de schepper is dan de god van de verlossing uit Egypte zoals beschreven in de tekst van de tien geboden. De god van Israel zoals gedefinieerd in Exodus is hetgeen was, is en zal zijn, het eeuwige Israel. Het leven van een Jood is kort, maar het leven van het volk Israel is eeuwig. Of zoals een Arabisch gezegde vertelt: De waterdruppels lopen voorbij, maar de stroom blijft.
Wat dus aan het Joodse volk werd geopenbaard is een eeuwig programma dat via de bijbel later aan de wereld werd geopenbaard via de grote monotheïsmen.

Hoe kunnen wij een religie of godsdienst definiëren?

Religie, woord afkomstig van het latijnse relegare of maken van wetten, is een gedragscode eigen aan een groep. Volgens Erich Fromm in zijn boek “Having or being” kan deze gedragscode ook bestaan buiten een goddelijke context. Dit was het geval in de communistische regimes.
Volgens Maimonides in zijn “guide des égarés” heeft religie een doel, namelijk het in stand houden van vrede in de gemeenschap en de familie.
Religieuze gedragscodes kunnen zowel thuis als op school aangeleerd worden. Zelfs leken vertonen gedragingen en overtuigingen afkomstig uit hun opvoeding. Het is pas na confrontatie met andere kulturen dat passief geïnstilleerde gedragingen en overtuigingen tot uiting komen en in vraag worden gesteld.
Een voorbeeld is naaktheid. Alhoewel de communistische regimes atheïstisch waren en naaktheid enkel door de bijbel verboden wordt, werd naaktheid verboden in de communistische regimes. Andere bijbelse voorschriften zoals het huwelijk, de zondag, enz… bleven onaangeroerd.
In tegenstelling tot de religieuze idealistische gedragscode die streeft naar vrede kunnen mensen verblind door hun religieuze passie deze gedragscodes misbruiken voor oorlogszuchtige doeleinden. En uit ondervinding weten wij dat niets erger is dan oorlog gedreven door religieuze passies. De zanger Moby gaf ooit in een interview een originele uitleg voor excessief agressief religieus gedrag. Hij zei dat fanatici zo fanatisch zijn omdat ze in het diepst van hun hart bang zijn verkeerd te zijn in hun geloof…Een evidente waarheid hoeft geen zwaard om te overtuigen…
Een religie is goed zolang haar gedragscode aanvaardbaar is door iedereen en niemand schaadt. Maar zodra een religie misbruikt wordt om macht (politiek, economisch of sexueel) uit te oefenen wordt zij gevaarlijk. Kijk maar naar alle slachtingen uitgevoerd in naam van god: …Gott mit uns…van de Nazi’s, …het zwaard van Kristus… van de kruisvaarders, …al ansar, het zwaard van Allah… van de islamisten.
In onze moderne samenlevingen geregeld door civiele wetten volgt de notie van goed en kwaad de evolutie van de technologie en de kultuur aanwezig in de bevolking. De scheiding van kerk en staat was één van de belangrijkste verworvenheden in de evolutie van de mensheid.
In sommige landen echter is de evolutie naar scheiding van kerk en staat niet gebeurd. In deze landen wordt de godsdienst misbruikt door de staat om mensen te onderwerpen. Dit was het geval in Europa voor de Franse revolutie. Vandaag zijn de conflicten tussen kerk en staat of beter tussen moskee en staat essentieel om de evolutie van onze samenleving en hedendaagse politiek te begrijpen.

Een interessant te volgen conflict vandaag is dat tussen Sunna Islam en Chia Islam. Dit conflict is inherent aan de verering van een man in de Islam. Wanneer het islamietisch credo wordt geanalyseerd: “Allahoe akhbar, la Allah ilallah, Mohamed razoel Allah” hetgeen betekent “ Allah is de grootste, er is geen andere Allah(god) dan Allah en Mohamed is zijn propheet” wordt de kiem gezaaid voor een perpetueel conflict. De reden voor dit conflict is de aanwezigheid van een man en zijn verafgoding in het moslim credo: Mohammed. Ook in het kristendom wordt een man, Jesus, verafgod.

In het originele bijbelse credo is er niets anders dan “wat altijd is en altijd zal zijn” is één. Geen enkele mens is toegelaten in wat behoort tot het “goddelijke”.
De huidige conflicten waarvan wij de getuigen zijn in de islam zijn het gevolg van de investituur strijd tussen de erfgenamen van Mohammed.
Mohammed had enkel dochters. De chia islam volgt de erfgenamen van de schoonzoon en neef van Mohammed, Ali, die gedood werd tijdens de slag van Kerbala.
De sunna islam volgt de erfgenamen van de stiefvaders van Mohammed, Aboe Bakr en Omar, alsook zijn andere stiefzonen Othman en Ali.
In het begin trachtte de islam de afgoderij van de verschillende arabische stammen te stoppen. De 360 goden van de Kaaba in Mekka werden vernietigd. Maar de plaats van de afgodenverering bleef onaangeroerd. In plaats van de afgoden werd de zwarte steen van de Kaaba vereerd. De bijbel werd aangepast aan deze stammen in de koran. Maar door de bijbelboodschap van bevrijding te reduceren naar blinde onderwerping (islam wil onderwerping zeggen) aan de kaliephen, erfgenamen van Mohammed, startte een lange geschiedenis van oorlogen tussen kleine en grote tyrans.
Dank zij het zeer fanatiek bijgelovig karakter van de moslims was het voldoende dat een tyran kon bewijzen dat hij een legitieme erfgenaam was van Mohammed dat zijn absolute immuniteit verworven was.
Gezien kwaadsprekerij over de propheet de doodstraf verdiende, of erger nog voor de gelovigen, eeuwige verdoemenis veroorzaakte, durfde niemand kritiek te uiten op een erfgenaam van de propheet.
En in afwezigheid van physieke overerving volstond het bezit van een reliek van de propheet om macht te verkrijgen. Bijvoorbeeld het haar en de hand van de propheet in het Topkapi paleis in Istamboel en de mantel van de propheet in handen van de Taliban in Afganistan.
Joden hebben hun eigen gedragscodes zich uitend in hun religie. Deze zijn specifiek voor het Joodse volk en helpen het Joodse volk zo goed mogelijk te overleven zonder anderen te schaden. Om de Joodse religie samen te vatten volgens de wijze Hillel volstaat één zin:

Doe niet aan anderen wat je niet van anderen zou verdragen

Het verbod god voor te stellen als een man of dier was natuurlijk bedoeld om anthropomorphisme in de godsvoorstelling te vermijden. Dit was belangrijk om te voorkomen dat de wetten van de natuur zouden worden verward met de wetten van de menselijke relaties met alle hieraan verbonden ontsporingen. Een voorbeeld hiervan is het offeren van kinderen door de vroegere afgodenvereerders.
Spijtig genoeg wanneer we de poëtische en wijze gebeden van de rabijnen lezen die later vertaald werden door de kristelijke priesters en de Koran, vinden wij dat deze bol staan van anthropomorphe misconcepties in flagrante tegenstelling met de bijbelse boodschap. Het verbod op anthropomorphisme is een majeur verbod vervat in de tien geboden: “U zal geen beeld maken van god! En U zal niet buigen voor een afbeelding van wezens aanwezig in de lucht, op aarde en in de zee!
Majeur gebod opzij geschoven door het katholicisme (maar heringevoerd door het protetantisme) erfgenaam van de Grieks-Romeinse tradities van Zeus als god de vader (zeus is de ethymologie van het franse dieu) en zijn halfgod zoon Hercules.
Zo zal het gebed “Avinoe malkenoe chebachamayim oevaaretz…” vertaald in het latijn als “Pater noster quod est in coelum…” en in het Nederlands al “Onze vader in de hemelen…” het beeld opwekken van een vader met het paterneel karakter van een strenge en beschermende koning.
Hoe mooi dit gebed ook weze, de simplistische interpretatie ervan is in staat de bijbelse boodschap van de godheid, “wat is en zal zijn”, te doen misverstaan als een projectie van het menselijk karakter op de wetten van de natuur.
Een van de ergste gevolgen van anthropomorphisme is het gebed.
Gebed geeft de illusie dat men kan praten met god, een anthropomorphe projectie. Erger, het introduceert vleiende beeldspraak alsof god gereduceerd kan worden tot een mens gevoelig voor vlijende woorden. Alsof god corrupt is en beïnvloed kan worden om in te grijpen in iemands lot. Ons lot is echter onvoorwaardelijk vastgelegd in ons genenboek. Het is onmogelijk genen om te kopen. Zij zijn verantwoordelijk voor ons karakter bepalen welke ziekten ons te wachten staan en welke onze levensverwachting is. Het is onmogelijk de beweging van de planeten en de baan van de aarde om de zon verantwoordelijk voor de seizoenen om te kopen.
Amin Maalouf een franstalige Libanese schrijver zegt in zijn boek “Les identités meurtrières” dat lotsbestemming te vergelijken is met een sterke wind. De zeeman zal dank-zij zijn wetenschap in staat zijn de zeilen van zijn schip zodanig te regelen dat hij tegen de wind in veilig de haven kan bereiken. Praktisch hetzelfde beeld werd honderd jaar vroeger door Jabotinski gebruikt voor het sionisme.

Wij zijn dus meester van onze wetenschap die we door studie en observatie kunnen vergaren. En wij zijn vrij deze wetenschap te gebruiken voor het goede of voor het kwade.
De bijbel vraagt ons niet te bidden. De bijbel vraagt nederig te zijn ten opzichte van de universele wetten die de wereld ordenen. Iedere bijbelse wet herinert ons aan de onderwerping aan de eeuwige codes. De enige manier waarop een godheid kan geëerd worden is in harmonie te leven met onze omgeving, zowel mens als natuur. De bijbel vraagt respect voor alle vormen van leven, zowel menselijk als dierlijk. Maar gezien het leven als dusdanig zeer wreed is, “leven” is nodig als voedsel voor ander “leven”, leert de bijbel ons onnodig lijden te vermijden.
Gebeden zijn echter wel belangrijk in het bijeenbrengen van mensen, in het beheer van een kulturele identiteit en in de catharsis veroorzaakt door het opbiechten van zaken die zwaar op het geweten wegen. Psychologische conflicten kunnen opgelost geraken door dezelfde mechanismen als deze gebruikt door de psychanalyse. Maar in plaats van geheimen te vertellen aan een zwijgende psychiater zodanig dat de emoties op de psychiater worden geprojecteerd leidend tot catharsis, zal de biddende mens zijn geheimen prijs geven aan een zwijgende god met ongeveer dezelfde resultaten: inzicht in de gevoelens, projectie van emoties en catharsis…
Het was geen toeval dat gebeden geïntroduceerd werden na de vernietiging van de tempel van Jerusalem. De gebeden werden geïntroduceerd door Yochanan ben Zakaï om het offeren van dieren te vervangen door het opofferen van tijd.
Noteer dat Joodse gebeden een gemeenschapservaring is. Synagoge is een Grieks woord voor het hebreeuwse “beth haknesset” of vergaderings huis. Om te kunnen bidden dienen ten minste tien volwassen mannen aanwezig te zijn, een minian of quorum. Het is een beetje zoals in de onderhandeling die Abraham had met god in Sodom en Gomorhah waarin tien rechtvaardige (geen biddende) mannen nodig waren om de vernietiging van de steden te voorkomen.
Indien men enkel met god wil “spreken” kan dat overal en alleen. Een belangrijke rabijn zei ooit dat het zich inbeelden dat men tegen iemand spreekt wanneer men bidt overeen komt met afgoderij.
Dus bidden is veel meer dan praten en vragen. Bidden is een sociaal evenement rond de Joodse erfenis, een vergaderingsplaats en een plaats voor het opzoeken voor gemoedsrust voor het hart, de psyche en de geest. En zo begrijpt U waarom synagoges zo rumoerig zijn.

De bijbel staat bol van medische voorschriften die vandaag nog steeds actueel zijn. Sommige onderwerpen zijn zelfs brandend actueel gezien zij hedendaagse ethische onderwerpen behelzen zoals bijvoorbeeld het onderwerp “draagmoeder”.
Jacob’s vrouw, Rachel, die steriel is illustreert dit voorbeeld. Haar meid Bilhah zal het kind dragen voor haar en zal haar kind baren tussen Rachels benen zodat het kind symbolisch aan Rachel kan overgedragen worden. Op die manier wordt de bevalling van het eerste van de twaalf kinderen van Jacob, Dan, geënsceneerd. Een sexueel gerelateerd onderwerp wordt hier op een zeer moderne en humane manier aangesneden.

Zonder te weten wat de oorzaak is van infecties introduceert de hebreeuwse terminologie een woord dat iedere gecontamineerde definieerd. Dit woord is “toema” dat ethymologisch afgeleid is van het woord “meth” of “dood’. “Toema” wil zeggen potentieel dodelijk.
Het vocht dat uit een wonde sijpelt wordt in de bijbel als “toema” bestempeld en al wat hierdoor werd bezoedeld mag niet meer gebruikt worden.
Deze notie van “toema” beperkt zich niet enkel tot mensen maar ook tot gebouwen.
Het was de rol van de “cohen”, de priester de aanwezigheid van “toema” vast te stellen. Indien een “toema” plek groeit mag de priester de afbraak van een toema huis bevelen en vragen dat de stenen hiervan op een “toema” plek worden weggedragen.

Het is pas met de uitvinding van de mikroskoop en het werk van Pasteur en Koch dat het abstract begrip van “toema” een zichtbare werkelijkheid werd die een logische verklaring gaf aan alle noties van wassen, afzondering, ritueel baden enz…
Opzienbarend is de transmissie van al deze elementaire hygiëne regels van generatie tot generatie die het leven van zo veel mensen heeft gered tijdens epidemies.
Hier volgen enkele elementaire medische principes van de bijbel:
a) Het week-end van de zevende dag (SABBATH)

Vandaag is het week-end, de wekelijkse sluitingsdag een universele notie die men terugvindt in alle westerse kulturen. Sabbath is het hebreeuwse woord voor het cijfer “zeven”, of “zevende dag” vandaar het engelse sabbatical. Het is een periode met verschillende functies: tijd voor sociale activiteiten, spirituele activiteiten, affectieve activiteiten en familiale activiteiten. Of we nu spreken van de Rooms-katholieke zondag, de Moslim vrijdag of de verplichtte wekelijkse rustdag stellen wij vast dat overal in de westerse wereld een sabatical of zevende dag rust toegepast wordt.
Zelfs Ovidius die een Romein was gaf het volgende advies in zijn boek “Ars amatoria”, “de kunst der liefde”: Kies de sabbath dag van de Syrische Joden om meisjes het hof te maken.
.
Spijts dit werd de toepassing van de sabbath een oorzaak van stress ten gevolge van de strenge verbodsregels ingevoerd door de rabinicale interpretaties van het verbod op werk. De letterlijke toepassing van de rabinicale regels laat het lichaam en de geest niet toe zich te ontplooien op die dag in tegenstelling tot het primaire doel van deze dag. Dezelfde kritiek op het toepassen van de sabbathsrust vindt men ook terug in de evangelies met de bekende spreuk: “de mens is niet voor de sabbath gemaakt, maar de sabbath voor de mens”. De bijbel vraagt maar één zaak, de zevende dag eren.
Wanneer we dit toetsen aan onze huidige kennis over “chronobiologie” blijkt de wekelijkse rustdag volledig overeen te stemmen met de menselijke biologische cycli, bijvoorbeeld de maandstonden van de vrouw.
Het sabatisch systeem zou kunnen correleren met de natuurlijke capaciteit van de menselijke neuronen spontaan tot zeven getallen te kunnen onthouden.
Het sabbatisch systeem vindt men in Europa en Azië terug zoals vastgelegd in het zes daagse scheppingsverhaal gevolgd door de rustdag op de zevende dag. De precolumbiaanse Amerikaanse kulturen echter kennen een ander system, namelijk het decimal stelsel van bijvoorbeeld de Maya kalender.
Het decimaal stelsel wordt ook in de bijbel beschreven, maar dan via Jethro, de schoonvader van Moses. Jethro introduceerde het decimaal stelsel voor de organisatie van de rechters die Moses moesten bijstaan. Eén hoofdrechter voor tien onderrechters om het judiciair system van Moses te delegeren.
b) HYGIENE

1. Voedings Hygiene (kasjeroet) vormt een groot deel van de bijbelse geboden alhoewel ze geen deel uitmaken van de tien belangrijkste geboden. Verboden voeding is “trefa”, toegelaten voeding is “kosher”. Soms is traditie belangrijker dan het gebod. Een moeilijk in de praktijk uit te oefenen gebod is het verbod op het mengen van melk en vlees. Wat blijkt nu, de bijbel vraagt niet melk en vlees te scheiden. De bijbel zegt dat men het lam niet in de melk van haar moeder mag koken. Dit is iets helemaal anders. Voor mij ligt de nadruk op het vermijden van wreedheid ten opzichte van de moeder van het lammetje dat in het bijzijn van de moeder wordt gekookt in haar melk. Een tweede uitleg voor het verbod op het mengen van vlees en melk is het medisch feit dat mediterrane volken na de leeftijd van twee jaar niet meer in staat zijn de melksuiker (lactose) te verteren. Dus vanaf het ogenblik dat een kind vlees begint te eten verdraagt het geen verse melk meer. Het is dan beter de melk op dat ogenblik te stoppen om serieuze digestieve problemen te voorkomen. Een derde uitleg voor het verbod op mengen van vlees en melk is het feit dat melk dat niet steriel is het steriele vlees kan besmetten. Dit is ook zo voor de ingewanden van het dier die niet in aanraking mogen komen met het vlees. Een laatste uitleg hiervoor is dat een gemeenschap die frequent bloot staat aan hongersnood het gecumuleerd gebruik van twee eiwitbronnen ziet als overbodige luxe. Feit is dat de combinatie van eiwit en koolhydraten een veel efficientere quantiteit kwaliteitsverhouding geeft zoals geïllustreerd door het gedissocieerd dieet dat tot gewichtsverlies leidt..

Zo werd traditie wet zodanig dat kaas en boter die geen lactose bevatten ook in de regelgeving kwamen, hetgeen uiteindelijk niet zo slecht is voor het cholesterol gehalte.
Een anecdote die in onze stad gebeurde illustreert de hierboven aangehaalde redenering betreffende vlees en melk:
Een Joodse slager opende een pizzeria waar enkel koshere melkprodukten werden opgediend. Zij serveerden ook zelf gemaakte ijsroom. Een dag dienden verschillende gasten van het restaurant gehospitaliseerd te worden voor een salmonella besmetting. Wat men moet weten is dat salmonella een veel voorkomende kiem is in dierlijke uitwerpselen. Een beenhouwer die ijsroom bereidt kan gemakkelijk deze ijsroom besmetten met kiemen die op zijn handen zijn blijven kleven. Dus had de geest van de bijbel gerespecteerd geweest die aan slagers vraagt geen melkprodukten te verwerken in plaats van de stricte rabinicale interpretatie van scheiding van melk en vlees dan was er niets gebeurd.

Het verbod op het nuttigen van vlees van niet herkouwers is vooral bekend van het verbod op varkensvlees. Varkensvlees bevat dikwijls parasieten en is allergiserend. Benevens is varkensvlees immunologisch zeer verwant aan mensenvlees. Dit laat ons toe varkensbestanddelen te gebruiken in de geneeskunde zoals varkens insuline en varkens weefselenten..
Een andere reden voor de afkeer van varkensvlees is de afkeer van mensen om mensenvlees te eten. Beide soorten vlees zouden een soortgelijke smaak hebben. In cannibalisme is de transmissie van prionen een gekende oorzaak van degeneratieve hersenaandoeningen zoals Kuru bij de Papoea stammen. Dichter bij ons kennen wij de ziekte van Creutzfeld-Jacob veroorzaakt door het injecteren van natuurlijk groei hormoon gehaald uit menselijke hypophyses die prionen bevatten. Het gebruik van deze besmette hypophyse extracten zijn vandaag uiteraard verboden. Uiteindelijk kennen wij de dolle koeien ziekte of BSE veroorzaakt door het voeden van koeien met koeien vlees. Samengevat het eten van soortgenoten vlees draagt het risico op degeneratieve hersenaandoeningen.
De bijbel verbied cannibalisme impliciet door het verbod op het eten van niet herkouwers zoals de mens….

Mollusken en schaaldieren die niet kosher zijn hebben allergiserende eigenschappen en zijn dikwijls besmet door Salmonella, hepatitis of toxines.

Vissen zonder schubben en vleesetende vissen zijn niet kosher. Minder bekend is dat deze vissen dikwijls toxische ingewanden bevatten. Een gekend voorbeeld is de Fugu vis in Japan die dodelijk kan zijn binnen het uur indien slecht voorbereid.

Vasten en abstinentie geven een beter inzicht en empathie met arme en hongerige mensen. Dit is de interpretatie van de propheet Isayah voor de vastendag van de Yom Kipoer of grote verzoeningsdag.

2. Mikwa or Ritueel baden wordt frequent beschreven in de bijbel. Ritueel baden wordt voorgeschreven voor de genezing van huidaandoeningen, na sexueel contact, als voorbereiding van sabbath en feestdagen, na reizen en na een begrafenis. Ritueel baden dient te gebeuren in stromend water. Stagnerend water mag hiervoor niet worden gebruikt. Het handenwassen voor de maaltijd of na het toiletbezoek is een standaard gebod. Physisch contact met een menstruerende vrouw wordt ontraden en een ritueel bad voor geslachtsgemeenschap is de regel. Men weet vandaag dat geslachtsgemeenschap tijdens de maandstonden kan leiden tot infectie van de Falopius hoornen van de uterus met steriliteit als gevolg hiervan bij de vrouw en transmissie via het bloed van ziekteverwekkers zoals AIDS en Hepatitis naar de man. Na een bevalling is een ritueel bad voorgeschreven alvorens opnieuw betrekkingen mogen aangegaan worden. Dit zijn enkele voorbeelden van elementaire hygiëne regels die pas algemeen aanvaard werden in de 19e eeuw. Hiervoor was baden aanzien als een depraverende en verzwakkende activiteit. Tijdens de inquisitie volstond het dat iemand een bad nam voor de sabbath om tot de brandstapel veroordeeld te worden…Geneesheren ergerden zich aan het “onbewezen” aspect van het gevaar van lijken te manipuleren in de tijd van Semmelweiss hetgeen resulteerde in een zeer hoog aantal gevallen van kraamkoorts in de Weense kliniek waar moeders bevallen werden door artsen die ongewassen van de mortuaria kwamen.

3. Circumcisie is een kleine chirurgische ingreep die reeds bekend was door de oude Egyptenaars en beschreven in de hyëroglyphen.
Abraham en Sarah waren kinderloos totdat drie boodschappers op bezoek kwamen en aan Sarah beloofden dat zij een zoon zou krijgen waarop zij begon te lachen (het hebreeuwse tsochek voor lachen is de ethymologie van Izaak). Abraham was een belangrijk man in zijn tijd en zijn nazaten zouden dus koningen en naties vormen indien hij nazaten zou hebben.
Abraham kreeg zijn zoon nadat hij zich besneden had. Vermoedelijk waren de drie boodschappers artsen die Abraham hadden aangeraden zich te laten besnijden om een kind te kunnen hebben. We weten dat voorhuid problemen impotentie kunnen veroorzaken. Het gewoon verwijderen van de voorhuid volstaat soms om dit probleem op te lossen zoals waarschijnlijk geweten door de Egyptenaren.

Gezien deze kleine ingreep steriliteit kon voorkomen werd beslist deze interventie te veralgemenen tot een verbond van een volk. De bijbel is zeer precies in het tijdstip van deze besnijdenis: de achtste dag. Vandaag weten wij dat dit een zeer gunstig moment is. De reden is dat de achtste dag de coagulatie rijp is en het psychische trauma praktisch nul is gezien de genitalia nog niet ervaren worden in het lichaamschema. Myelinisatie op die leeftijd houdt alleen maar het hoofd in waardoor circumcisie niet in het geheugen blijft (ik kan er persoonlijk van getuigen).

Sommigen vinden dat circumcisie een overblijfsel is van heidense offers in fertiliteits riten. Misschien, maar dit kleine offer wordt door zoveel voordelen gecompenseerd dat het de rituele fase heeft overleefd en dat het is overgenomen door andere religies en vandaag zelfs door sommige medische academies.

Eens de voorhuid wordt weggenomen wordt de eikel minder gevoelig en wordt de huid droog en stevig. Een voordeel hiervan is het verlengen van de duur tot het bekomen van een orgasme. Gezien vrouwen meer tijd nodig hebben dan mannen leidt dit tot een meer harmonieuze relatie tussen mannen en vrouwen.

Een ander voordeel is het verminderd risico op transmissie van sexueel overdraagbare ziekten. Onderzoek in verband met de AIDS epidemie heeft aangetoond dat de droge en dikkere huid van de besneden mannen veel moeilijker is te besmetten door virussen. Dus HIV, Herpes en papilloma virussen om enkele voorbeelden te geven die AIDS, zweren en kanker veroorzaken zullen veel minder worden overgedragen. Men moet niet vergeten dat het advies door de bijbel gegeven bedoeld was voor een polygame gemeenschap.

Uiteraard zal de afwezigheid van een besmettingshaard littekenvrming met secundaire erectieproblemen vermijden en alzo impotentie vermijden.

De enige kririek op de circumcisie is het afwezig zijn van “informed consent” gezien de jonge leeftijd. Maar deze kritiek is dezelfde als voor iedere medische ingreep op zuigelingen.

4. Het verbod op homosexualiteit

Het verbod op homosexualiteit in de bijbel kan ook in verband gebracht worden met elementaire hygiëne regels. Kinderen hebben spontaan een natuurlijke angst voor hun uitwerpselen. Zij hebben angst voor het toilet en zullen spontaan trachten zich te verbergen bij defecatie. Deze angst wordt overkomen door luidruchtig lachen over “kak en pis” verhalen. Deze angst beschermt de mens tegen de bacteriële en virale “bommen” die ontlasting uiteindelijk zijn. Stoelgang bevat 80% bacteriële materie. In de militaire academies wordt aangeleerd dat de vijand in de buik moet geschoten worden omdat dat de grootste kans op fatale uitkomst biedt ten gevolge van fatale peritonitis en sepsis. Niet alleen bacteriën, maar ook virussen veroorzaken wat men noemt faecaal overdraagbare ziekten zoals polio, hepatitis en gastro-enteritis. Gelukkig is de anale streek zeer antiseptisch dank zij een goede bloedsomloop. Daarentegen is dit dan weer gevaarlijk voor infecties die door bloed worden overgedragen. Anale relaties zijn dus minder gevaarlijk indien zij met een beperkt aantal partners en met goede hygiënische voorzorgen worden uitgevoerd. Alleszins het blijft russische roulette en kan fatale verrassingen geven in onze door AIDS geteisterde maatschappij van vandaag.

.

c) INCEST VERBOD

Wij weten dat incest een normaal gedragspatroon was in het huis van de pharao’s in het oude Egypte. Akhnaton, de mismaakte pharao, Moses, de Egyptische prins met de zware tong die bijgestaan moest worden door zijn broer Aaron om te praten. Realizeerden zij de genetische consequenties van incest?
Dit zou kunnen verklaren waarom incest pas verboden werd in de post mozaïsche bijbel en niet in Genesis dat bol staat van incest in het verhaal van Adam en Eva, Abraham en zijn half-zuster Sarah en Lot met zijn dochters.

d) DE GROTE KUIS VAN PASEN

De bijbel vraagt dat voor Pasen tot de laatste kruimel gedesemd brood uit het huis wordt verwijderd. Dit leidde tot de traditie van de grote kuis.
Vandaag weten wij dat gisten en schimmels zeer belangrijk zijn in de voedselketen van insekten, vooral in warme klimaten. De grote kuis voor pasen helpt dus overdreven insektenplagen in de lente te voorkomen.
Het mijden van zuurdesem tijdens de acht dagen van pasen zal ook het intestinaal evenwicht veranderen. Dit schaft interessante perspectieven in verband met de intestinale darmflora. Sommige gisten werden in verband gebracht met chronische darm ontstekingen zoals de ziekte van Crohn. Ik weet niet of pasen een gunstige invloed heeft op mensen die lijden aan de ziekte van Crohn, maar het loont de moeite dit verder te onderzoeken.
In het licht hiervan is het rabinicale besluit om een huis dat zuurdesem bevat symbolisch te mogen verkopen om in orde te zijn met de bijbelse voorschriften volledig in tegenstrijd met de boodschap van de bijbel.

e) HET VERBOD OP HET NUTTIGEN VAN BLOED

Het verbod op het nuttigen van bloed in bijvoorbeeld rouw vlees belet de transmissie van micro-organismen die via het bloed of rouw vlees worden overgedragen. Een voorbeeld van zulk een transmissie is de ziekte toxoplasmose die afwijkingen veroorzaakt bij kinderen van moeders die rouw vlees eten.

h) HET VERBOD OP HET MENGEN VAN DIERLIJKE EN VEGETALE VEZELS (SHATNESS)

Ik heb geen duidelijke verklaring voor het verbod op het mengen van dierlijke en vegetale vezels. Een mogelijke verklaring zou het verdubbelen kunnen zijn van het risico op allergische reacties tegen deze vezels.

Theo Klein in zijn boek “Libérez la thora” herinnert ons eraan hoe belangrijk gerechtigheid is in de bijbelse texten. Het recht uitgesproken door koning Salomon is door iedereen bekend van zijn fameus “Salomonsoordeel” in de twist van twee moeders die hetzelfde kind opeisten.
Tijdens de middeleeuwen hadden Joodse rechters in Spanje die bijbels recht uitspraken wettelijke macht. Tot vandaag blijft recht een zeer gewaardeerd beroep in Joodse middens.
Jacques Attali, de persoonlijke adviseur van president Mitterand schreef in zijn boek “Les Juifs, le monde et l’argent” hoe belangrijk de introductie van geld was in de vooruitgang van het mensdom. Dankzij geld kon werkelijk of vermeend onrecht gecompenserd worden zonder nodeloos geweld. Voor de introductie van geld werden straffen steeds uitgesproken onder de vorm van physisch geweld of dood.
Dankzij de introductie van geld kon de aangebrachte schade hersteld worden door een som die overeen kwam met deze schade volgens de bijbelse uitspraak de waarde van een oog voor de waarde van een oog in de context van het hoofdstuk over sociaal recht van arbeiders die een werkongeval hebben. Dit heeft dus absoluut niets te maken met de populaire antisemitische fabel dat de bijbel “bloed voor bloed” vraagt hetgeen flagrant in tegenspraak is met het hoofdgebod dat doden verbiedt.

De doodstraf is altijd verkeerd omdat dood onomkeerbaar is en schuld nooit 100%.
Dus al is de doodstraf in de bijbel beschreven werd deze nooit uitgevoerd gezien niemand het recht had te doden.
Met al het geld in de wereld kan niemand een oog of een leven herstellen en dat is de reden waarom lijfstraffen zo oneerlijk zijn. Zij kunnen niet ongedaan worden nadat onschuld bleek of na vergeving door de slachtoffers.

Een belangrijke notie van de bijbel is het offer. Hoofdobject van de tempel van Jerusalem was het offeren van dieren.
Inderdaad het leven is onmogelijk zonder één of ander offer. Leven wordt gevoed door leven! Maar in plaats van het offeren van een dier voor laag bij de vloer materiele redenen van voeding zal het rituele offer in een heilige plaats de mensen doen stilstaan bij het feit dat niets op aarde mogelijk is zonder offer.
Niet enkel het dierlijk leven wordt opgeofferd.
Een gedeelte van de oogst wordt ook geofferd:
– teroema, het verbod op het oogsten van de hoeken van een veld of hetgeen blijft liggen dient voor de armen.
- omer, het verbod te oogsten op het zevende (sabbatiische) jaar
En het meest sociaal gedeelte van de bijbel, het jaar na het zevende omer jaar, het jubileum jaar tijdens hetwelk het land teruggaat naar de oorspronkelijke eigenaar.
Een gedeelte van het persoonlijk fortuin wordt ook opgeofferd in de tsedaka of liefdadigheid.
Maar met het verlies van de tempel kwam een einde aan de dierenoffers en met het verlies van het land kwam een eind aan de oogstoffers. En de drie jaarlijkse feestdagen voor de dierenoffers en de oogstoffers werden vervangen door een steigend aantal gebeden die uiteindelijk de diaspora jood veranderden in een gebedsmolen die zijn dagelijks quota gebeden mechanisch aframmelde zonder stil te staan bij de diepere betekenis hiervan en de implicaties voor het gedrag.
De enige manier vandaag om de geest van de tempel in Jerusalem te eren is de geest van het offer in stand te houden, niet door van ’s morgens tot ’s avonds te bidden, maar door met offers te handelen.
De geest van het offer is tsedaka of liefdadigheid. Maar liefdadigheid door het schenken van geld is onvoldoende. De geest van de tempel vraagt het offeren van tijd en plezier voor mensen in nood.
Het is niet toevallig dat zo veel Joden humanitaire beroepen kiezen. Dit is een gedeelte van de boodschap geleverd door de geest van het Judaïsme. Maar het grootste offer wordt gedaan door iemand die zijn eigen leven offert om anderen te redden. Al die offers kunnen enkel gedaan worden in een homogene gemeenschap waar Joden op eender welke trap van de sociale ladder kunnen handelen. Dit wil zeggen een onafhankelijke Joodse staat.

De terugkeer van de Joden naar het land van Israel kan vergeleken worden met de migratie van zalm. Niets kan deze terugkeer naar de geboorteplaats stoppen. Het is de consequentie van een hunkeren naar liefde, een zoeken naar erkenning, de nood aan solidariteit, de nood aan waardigheid en de geborgenheid van familiale banden. In die context zijn Joden bereid zware offers te doen omdat deze niet ijdel zijn. De opbouw van een land zelfs indien het zware offers vraagt laat een tastbare erfenis aan de kinderen daar waar de diaspora zich samenvat in het geheugen van droefheid en spijt.
Trumpeldor, een veteraan en held van het Russisch leger van de Tsar en aanvoerder van het Joods legioen tijdens de eerste wereldoorlog die dodelijk gewond raakte tijdens de verdediging van de nederzetting Tel-Haï aan de grens met Libanon sprak de volgende woorden uit: “Het is goed voor zijn eigen land te sterven”.
Voor mij bestaat de oplossing van het conflict dat Joden, Moslims en Kristenen tegen elkaar drijft rond de heilige plaatsen in Jerusalem uit het toepassen van het offerprinciepe op de tempelberg.
Zoals de rabijnen in hun wijsheid het betreden van de tempelberg verboden aan Joden zou het betreden van de tempelberg aan iedereen moeten verboden worden om zijn heiligheid te vrijwaren. Aldus zou tenminste deze heilige plaats voor de gelovigen van de drie monotheïstische religies ophouden een tonneel te zijn voor het bloedvergieten en vechten waardoor deze heilige plaats ontheiligd en gedeshumaniseerd wordt.
Het opofferen van enkele vierkante meters kan alle objecten van religieuze hebzucht doen verdwijnen en een conflict beëindigen dat populaties scheidt die slechts één aspiratie hebben namelijk Shalom, Salaam, Vrede…

Interessant voor mij is dat de Koran akkoord gaat met de terugkomst van de Joden naar Israel zoals vermeld in Sura 17: 104: “when the promise of the Hereafter comes to pass, We [Allah] shall bring you as a crowd gathered out of various nations”.

ISRAEL

Quand un Juif est grand savant When a Jew is great and smart
De tout peuple il est l’enfant For all people he’s the star
Mais s’il vient à échouer But if it comes out to fail
Juif il sera condamné Jew he will hang on a nail

Car Israël tel est ta raison For Israel this will be your fate
Tu es le souffre-douleur a scape-goat you have to be
De toutes les nations for the world to be

Quand la peste a déferlé When the plague kept moving in
Rien était plus grand danger Nothing more was bigger threat
Que d’être Juif en bonne santé Than a Jew staying in good health
Le coupable était trouvé Guilty sure he had to be

Car… For…

Un rabin de Nazareth A nice rabbi in Nazareth
Il n’était pas des plus bêtes Very clever yes indeed
Se prétendait fils de Dieu Said he was the son of god
Rien après n’allait bien mieux Nothing’s better after that

Car… For…

Enfin tu as un pays And then you got your homeland
Des déserts le plus petit The tiniest desert you can find
Tu en fais un paradis Turning it in paradise
Les Arabes une maladie For the Arabs a disease

Car… For…

Le jour du jugement dermier And then comes the judgement day
N’est pas loin vous y serez It won’t be long you will attend
Les morts se soulèveront Deads will rising all around
Et se souviendront And their memory is still good

Car Israël tel est ta raison For Israel this is your appeal
Tu fais vivre la conscience You give conscience to the world
De toutes les nations To live and let live

W.Lip
1973 2004

Hillel (een wijze Joodse geleerde van de IVe eeuw) vatte de bijbel samen voor een gehaaste Romeinse keizer die hem vroeg de bijbel samen te vatten in de tijd dat hij op één voet kon staan. Zijn samenvatting was: “Doe niet aan anderen wat je zelf niet zou aanvaarden”. Dit zou een goede basis kunnen vormen voor de begrippen “goed” en “kwaad”
Niet stelen, niet doden, de vrouw van Uw buur niet begeren is gemakkelijk te begrijpen.
Maar vanaf het ogenblik dat men stoot op spijswetten, sabbathswetten enz. wordt het moeilijker te begrijpen.
De noties van goed en kwaad zijn zeer controversieel. Volgens de bijbel vormt de mogelijkheid het goede van het kwade te onderscheiden het verschil tussen dier en mens.
In Genesis staat dat deze mogelijkheid de mens op hetzelfde niveau plaatst als de goden (sic! In het meervoud, hetgeen verwijst naar de oudere angstaanjagende goden)
God beslist wat goed en kwaad is. Het eerste “goede” beschreven in de bijbel is de schepping van de aarde en al wat erop leeft. (…en de eeuwige zag dat het goed was…). Aldus mag men veronderstellen dat creativiteit goed is…
Het eerste “kwade” beschreven in de bijbel is naaktheid. En dan nog enkel na een maturatiestap geïnduceerd door het slikken van een speciale wijsheidsvrucht aangeboden door de vrouw.
Maar wat is naaktheid? Naaktheid is een onaangenaam gevoel dat deel uitmaakt van secundaire sexuele eigenschappen die opkomen tijdens de pubertijd. Dit onaangenaam gevoel (inhibitie genoemd door de neurologen) is voornamelijk het gevolg van de activiteit van de grote cerebrale hemispheren. Deze inhibitie kan bijvoorbeeld geneutraliseerd worden door de absorptie van alcohol. Dit schaamtegevoel start gewoonlijk tijdens de puberteit maar kan ook andere dan sexuele plekken treffen. Tijdens de puberteit kunnen kleine onvolmaaktheden als torenhoog ervaren worden en compulsief verborgen worden aan de blik van de andere. Indien deze schaamte te groot wordt kan zij aanleiding geven tot neurotische attitudes die welbepaalde “tics” kunnen veroorzaken. Natuurlijk zal de omgeving mee bepalend zijn in het aanvaarden van het eigen beeld. Vandaag weten wij dank zij het onderzoek van Freud en andere psychanalysten dat de fixatie van bepaalde inhibities kan leiden tot verscheiden ziektebeelden en zelfs in extreme gevallen tot verlammingen. De sexuele bevrijding was in staat het aantal gevallen van nevroses veroorzaakt door de fixatie van inhibities te doen dalen.
Het is een feit dat naaktheid een aangenaam gevoel veroorzaakt bij de gluurder. Een zegen voor de voortplanting maar een onbehagen voor de puber in volle ontwikkeling.

Natuurlijk kan begering conflicten uitlokken. Maar om terug te komen tot genesis waar dit eerste kwaad beschreven wordt door de bijbel, waarom zou naaktheid een probleem zijn gezien Adam en Eva alleen waren?
Tenzij zij niet alleen waren…

De bijbel zegt “YHVH Elohim wandelde in het hof van Eden. De slang stelde voor van de wijsheidsboom te proeven. En Eva gaf fruit van de wijsheidsboom aan Adam.”
NB: Hieruit kunnen we veronderstellen dat de mensheid (homo sapiens) ontstond in het hof van Eden mooi beschreven door de bijbel ergens tussen de Tigris en de Euphraat (Mesopotamië). Dit staat niet in tegenstelling met de huidige noties van anthropologie die het ontstaan van de homo sapiens lokaliseert ergens tussen Ethiopië en het Midden-Oosten 100.000 jaar geleden. Het nageslacht van deze homo sapiens is evenredig verdeeld over alle continenten zoals de verdeling van de bloedgroepen aantoont.

Wanneer we naar de geboden van de bijbel kijken in een wetenschappelijk perspectief blijkt dat veel van deze geboden stoelen op gezond verstand.
Zoals genetische codes het biologisch leven determineren is het mogelijk dat genetische codes ook verantwoordelijk zijn voor gedrag en sociaal leven. Dit is wat de ethologen vaststellen in dierlijke modellen maar nog niet bewezen is bij de mens.
Codificatie van deze sociale regels (van het latijn relegere, wetten maken, stamt het woord religie) voor een welbepaalde sociale groep (het Joodse volk) schiep gewoonten die niet enkel voort bleven leven, maar ook gerecupereed werden door andere monotheïstische religies.
Maar eens vastgelegd, hoe kunnen deze regels aanvaard worden?
Men kan zich inbeelden dat Moses, een Egyptische prins aan het toppunt van de Egyptische ontwikkeling al deze princiepes ontdekt met de hulp van zijn schoonvader Jethro. Hij vraagt zich dan af of het in praktijk brengen van deze princiepes aanleiding zou kunnen geven aan een meer evenwichtige maatschappij?
Laten we veronderstellen dat we Moses zijn en we onze tijdsgenoten willen overtuigen de tien geboden te volgen.
Als we tegen onze buur zeggen “ge moogt niet stelen” zou hij kunnen antwoorden “wie ben jij om mij te beoordelen? Misschien heb je zelf belangen in het verbod op diefstal?”
We kunnen ook zeggen “Iemand die je respecteert zegt dat ge niet moogt stelen”. Maar gezien geen enkel mens onfeilbaar is zijn menselijke wetten moeilijk uit te voeren.
In tegenstelling hiermee kan men zeggen “ Niet ik, maar de meest betrouwbare persoon die je U kunt voorstellen zegt dat ge niet moogt stelen”. Dan wordt de regel of wetgeving betrouwbaar. Godvrezende mensen zullen wetten van god aanvaarden gezien deze van de meest betrouwbare persoon komt die ze zich kunnen inbeelden.
En dat is de reden waarom de eerste vijf geboden van de decaloog zodanig geformuleerd zijn dat ze verplicht zijn de god van Mozes te aanvaarden zodanig dat de vijf volgende verboden niet anders dan aanvaard kunnen worden.
In het eerste gebod is god hetgeen het Joodse volk uit de slavernij in Egypte heeft verlost. In het tweede gebod is god niet te vatten. In het derde gebod is zelfs zijn naam niet te vatten. In het vierde gebod is god de schepper van de wereld in zes dagen en daarom te eren in de rust van de zevende dag. En in het vijfde gebod dient hij generatie na generatie te worden aanvaard zodanig dat de kinderen hun ouders dienen te eren zodanig dat de geboden van generatie op generatie worden overgebracht..

Hier merkt men dat deze vijf geboden het Joodse ideaal voor generaties vastlegt in een onbreekbaar patroon. Het bewijs is eenvoudig. Draai de geboden om en alles valt in duigen. Zonder god was er geen bevrijding uit de slavernij. Zonder onvatbaarheid van god was deze god gemakkelijk te vernietigen. Zonder verbod op het schrijven van gods naam zou zijn naam gewist kunnen worden. Zonder het scheppingsverhaal zouden we niet bestaan en indien we onze ouders niet eerden zouden wij zijn boodschap niet gekregen hebben…
Het is niet aan mij te oordelen of “god in eigen persoon” of de “goddelijke inspiratie” ten gevolge van de universele wetten in onze genen gecodeerd aan de basis ligt van de bijbelse texten. Feit is dat het aanvaarden van een hogere morele autoriteit religieuze mensen motiveert iedere dag de 613 geboden van de bijbel uit te voeren of ten minste tracht uit te voeren..

En het experiment blijkt moeilijk uit te voeren. Moses moet eerst het Joodse volk en dan de pharao overtuigen. Hij slaagt erin deze gedragscodes te doen aanvaarden door mensen van de laagste klasse, mensen zonder eigen wil, zonder hoop, slaven, Hebreeërs hetgeen wil zeggen mensen van de andere oever, ofwel migranten dus…

Met deze migranten uit die tijd, of slaven start een wonderbaar avontuur.
De gedragscodes blijken niet enkel te functionneren maar zij resulteren in een natie gebaseerd op deze princiepes. Bovendien zullen zij aanvaard worden door alle volgelingen van de monotheïstische religies.
Uiteindelijk is het niet omdat het scheppingsverhaal in zes dagen vandaag niet meer geloofwaardig is dat de morele princiepes niet meer actueel zijn. Zelfs atheïsten aanvaarden de morele princiepes van het verbod op stelen, doden enz…
Maar ja, als we zien wat er is gebeeurd in Verdun, Auschwitz, Hiroshima, Cambodia, Rwanda, zou het niet beter geweest zijn dat de aarde in zes dagen was geschapen?