4 GEBED


Het verbod god voor te stellen als een man of dier was natuurlijk bedoeld om anthropomorphisme in de godsvoorstelling te vermijden. Dit was belangrijk om te voorkomen dat de wetten van de natuur zouden worden verward met de wetten van de menselijke relaties met alle hieraan verbonden ontsporingen. Een voorbeeld hiervan is het offeren van kinderen door de vroegere afgodenvereerders.
Spijtig genoeg wanneer we de poëtische en wijze gebeden van de rabijnen lezen die later vertaald werden door de kristelijke priesters en de Koran, vinden wij dat deze bol staan van anthropomorphe misconcepties in flagrante tegenstelling met de bijbelse boodschap. Het verbod op anthropomorphisme is een majeur verbod vervat in de tien geboden: “U zal geen beeld maken van god! En U zal niet buigen voor een afbeelding van wezens aanwezig in de lucht, op aarde en in de zee!
Majeur gebod opzij geschoven door het katholicisme (maar heringevoerd door het protetantisme) erfgenaam van de Grieks-Romeinse tradities van Zeus als god de vader (zeus is de ethymologie van het franse dieu) en zijn halfgod zoon Hercules.
Zo zal het gebed “Avinoe malkenoe chebachamayim oevaaretz…” vertaald in het latijn als “Pater noster quod est in coelum…” en in het Nederlands al “Onze vader in de hemelen…” het beeld opwekken van een vader met het paterneel karakter van een strenge en beschermende koning.
Hoe mooi dit gebed ook weze, de simplistische interpretatie ervan is in staat de bijbelse boodschap van de godheid, “wat is en zal zijn”, te doen misverstaan als een projectie van het menselijk karakter op de wetten van de natuur.
Een van de ergste gevolgen van anthropomorphisme is het gebed.
Gebed geeft de illusie dat men kan praten met god, een anthropomorphe projectie. Erger, het introduceert vleiende beeldspraak alsof god gereduceerd kan worden tot een mens gevoelig voor vlijende woorden. Alsof god corrupt is en beïnvloed kan worden om in te grijpen in iemands lot. Ons lot is echter onvoorwaardelijk vastgelegd in ons genenboek. Het is onmogelijk genen om te kopen. Zij zijn verantwoordelijk voor ons karakter bepalen welke ziekten ons te wachten staan en welke onze levensverwachting is. Het is onmogelijk de beweging van de planeten en de baan van de aarde om de zon verantwoordelijk voor de seizoenen om te kopen.
Amin Maalouf een franstalige Libanese schrijver zegt in zijn boek “Les identités meurtrières” dat lotsbestemming te vergelijken is met een sterke wind. De zeeman zal dank-zij zijn wetenschap in staat zijn de zeilen van zijn schip zodanig te regelen dat hij tegen de wind in veilig de haven kan bereiken. Praktisch hetzelfde beeld werd honderd jaar vroeger door Jabotinski gebruikt voor het sionisme.

Wij zijn dus meester van onze wetenschap die we door studie en observatie kunnen vergaren. En wij zijn vrij deze wetenschap te gebruiken voor het goede of voor het kwade.
De bijbel vraagt ons niet te bidden. De bijbel vraagt nederig te zijn ten opzichte van de universele wetten die de wereld ordenen. Iedere bijbelse wet herinert ons aan de onderwerping aan de eeuwige codes. De enige manier waarop een godheid kan geëerd worden is in harmonie te leven met onze omgeving, zowel mens als natuur. De bijbel vraagt respect voor alle vormen van leven, zowel menselijk als dierlijk. Maar gezien het leven als dusdanig zeer wreed is, “leven” is nodig als voedsel voor ander “leven”, leert de bijbel ons onnodig lijden te vermijden.
Gebeden zijn echter wel belangrijk in het bijeenbrengen van mensen, in het beheer van een kulturele identiteit en in de catharsis veroorzaakt door het opbiechten van zaken die zwaar op het geweten wegen. Psychologische conflicten kunnen opgelost geraken door dezelfde mechanismen als deze gebruikt door de psychanalyse. Maar in plaats van geheimen te vertellen aan een zwijgende psychiater zodanig dat de emoties op de psychiater worden geprojecteerd leidend tot catharsis, zal de biddende mens zijn geheimen prijs geven aan een zwijgende god met ongeveer dezelfde resultaten: inzicht in de gevoelens, projectie van emoties en catharsis…
Het was geen toeval dat gebeden geïntroduceerd werden na de vernietiging van de tempel van Jerusalem. De gebeden werden geïntroduceerd door Yochanan ben Zakaï om het offeren van dieren te vervangen door het opofferen van tijd.
Noteer dat Joodse gebeden een gemeenschapservaring is. Synagoge is een Grieks woord voor het hebreeuwse “beth haknesset” of vergaderings huis. Om te kunnen bidden dienen ten minste tien volwassen mannen aanwezig te zijn, een minian of quorum. Het is een beetje zoals in de onderhandeling die Abraham had met god in Sodom en Gomorhah waarin tien rechtvaardige (geen biddende) mannen nodig waren om de vernietiging van de steden te voorkomen.
Indien men enkel met god wil “spreken” kan dat overal en alleen. Een belangrijke rabijn zei ooit dat het zich inbeelden dat men tegen iemand spreekt wanneer men bidt overeen komt met afgoderij.
Dus bidden is veel meer dan praten en vragen. Bidden is een sociaal evenement rond de Joodse erfenis, een vergaderingsplaats en een plaats voor het opzoeken voor gemoedsrust voor het hart, de psyche en de geest. En zo begrijpt U waarom synagoges zo rumoerig zijn.

Advertenties
Published in: on oktober 31, 2007 at 10:11 pm  Geef een reactie  

The URI to TrackBack this entry is: https://drjoods.wordpress.com/2007/10/31/4-gebed/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: